Uykusuz Her Gece : Aile Dramlarının Kralı Uyumayan Bebek

Herkese uzun bir aradan sonra Merhabaaaa!

Bu yazı nerede, hani yazacaktın nerede nerede diyen tüm eşe dosta “kusura bakmayın kendi derdime düştüm” demek istiyorum. Evet, Dafi büyüdükçe başka uğraşlara yöneldim ne olacak bu uykunun hali diyenleri erteledim. Şimdi geldik o büyük yazıya.

Öncelikle baştan uyarayım, burada size derin devlet sırları vermeyeceğim. Ya da “sallamaya devam kardeş” diyerek içinize su serpmeyeceğim. Bu iş biraz kararlılık ve işin mantığını içine sindirme işi.

ferber minutes ile ilgili görsel sonucu

Hiç Ağlamasın ama Tüm Gece Uyusun

Evet, ben de isterdim ki evimiz şekerden olsun, geceleri de Alice Harikalar Diyarı’na doğru yola çıkayım. Maalesef hayat böyle değil. İnsan ve uyku ilişkisi nicedir zorlu bir ilişki. Ömür boyu uyku ile ilişkinizi sorguladığınızı düşünün. Ben 30 yaşına geldim hala uyku ile hesaplaşmalarım bitmedi. İşte bu insan-uyku ilişkisi tam olarak bebeklikten hayatımıza giren bir ilişki. Ya alacaklı oluyorsunuz uykudan ya da borçlu.

Durum böyle olunca, bebeğimi sarıp sarmalamak ve onu hep yanımda uyutmak belki çok büyülü bir dünya olsa da; şimdi birinci kuralı açıklıyorum :

1. NASIL ALIŞTIRIRSAN ÖYLE GİDER

Bu demek değil ki, artık dönüşü yok! Hayır her şeyin bir dönüşü vardır, bazen zor bazen daha kolaydır. Ama belirtmem gerekir ki, nasıl başladığınız çok mühim. Eğer ilk günden yanınızda yatan bir bebeğiniz varsa bunu değiştirmek her geçen ay tik tak tik tak daha zor olacaktır. Ama olabilir sadece sancılı olur. İlk günden kendi yatağında yatmayı öğrenen bir bebek bunun böyle geliştiğini, uyku yerinin o alan olduğunu bilir ve farklı bir yer aramaz. (Bebeğinizin ağlaması, bak işte yanıma gelmek istiyor gördün mü demek değildir.)

2. BAĞIMSIZ UYKUYU BULMAK ŞART

Bağımlı uyku nedir? Bağımlı uyku bebeğinizin kucağa, emziğe, biberona, sallanmaya herhangi bir uyku geçişgenine devamlı ihtiyaç duymasıdır. Buna ilk başta ihtiyaç duyması (sadece ilk geçiş için geçerli, sonrasında kendi başına uyuyabiliyorsa tamam) ilk 1 sene için kabul edilebilir. Fakat devamında kendi kendine uykuya dalabilen bir insan olması beklenir.

Hepimiz uykuya dalarken belirli zamanlar harcarız. Kimimiz 1 saat kimimiz 5 dakikada uykuya dalarız. Bebekler de böyledir. Öncelikle ağlamalarının nedenini anlamak gerek.

Ä°lgili resim

NEDEN AĞLIYORLAR? NEDEN GÜLÜYORLAR?

Genel inanış şöyledir. Bebek yatağına gittiğinde ağlamaya başlıyorsa, veya gülüp oynuyor kıkırdıyorsa ebeveynler “uyumak istemediğine” inanır. Evet bu bir açıdan doğrudur. Çünkü bebeğin uyku döngüsünü iyi takip etmeniz gerekir. Eğer her aklınıza estiğinde bebeğinizi yatırıp, aklınızda estiğinde uyumasına izin vermezseniz bu bebeğin yorgunluk sonrası aşırı aktif, ajite ve huzursuz olmasını tetikler. Ayrıca siz de uyku saatinin gerçekten gelip gelmediğini takip edemezsiniz.
baby sleep hours ile ilgili görsel sonucu

Bu paylaştığım uyku aralıkları özellikle değerli. Aşağı yukarı bu şekilde bir düzen oturtmanız eğer uyku ile güzel bir ilişki kurmak istiyorsanız kesinlikle gerekli. Bebekler her gün aynı şeyleri yapmayı, aynı ritüelleri takip etmeyi severler. Birbiri ardına neler geleceğini bilen bebek rahat olur. Örneğin banyo sonrası uykunun geleceğini bilmek, kitap okuduktan sonra yatırılacağını bilmek gibi.

Bebekler gülüp oynadığında da aşırı aktif olduğunda da bunun bir diğer nedeni geçirilen uyku sinyallerinin sonucu yorgunluğu sebep olduğu benim “kudurma hali” dediğim evredir. Burada da ebeveynler kolayca yanılır, bebek uyumadıkça ebeveyn her türlü yolu dener bebek daha da çok uyumaz ve böylece sabahlar olmasın!.

ferber minutes ile ilgili görsel sonucu

RITUEL ve TEKRAR

Bebekler küçük şamanlardır. Ritüelleri, her gün tekrar eden aynı şarkıları dinlemeyi, aynı saatte aynı aktivileri yapmayı çok severler. Tabii ki sizin ebeveyn olarak her gün aynı şeyleri yapmanız o kadar kolay değil. Fakat en azından uykudan önce alacağınız aksiyonların her gün aynı saatlerde ve aynı şekilde olmasına özen gösterirseniz bebeğiniz “hmm.. şimdi şu geliyor.” diyebilecektir.

Uykudan en az 30 dakika önce evdeki sesleri, televizyonu, gürülteleri, ışıkları yumuşatın. Gece uykusunda özellikle bebeğinizin doğduğu ilk günden itibaren hiçbir şey anlamıyor gibi dursa da GECE / GÜNDÜZ farkını öğrenebilmesi gerek. Bunun için temel: akşam oldukça aktivitelerin yavaşlaması, şarkıların yavaşlaması, coşkunun yavaşlaması; sakin bir duşun akabinde ninniler masallar ve yumuşak bir atmosferde uykunun yaklaşmasıdır. Gündüz ise, sabah uyanıldığında coşkuyla açılan perdeler, söylenen coşkulu heyecanlı şarkılar, temponun yüksek olması önemli. Yani bu durumda bebek zaman içinde gün döngüsünün neler içerdiğini anlayabilir.

Her akşam banyo ritüeli artık çok meşhur. Bunu yaptığınızda peki bu hep aynı saatte mi oluyor? Ayrıca bebeğinizin ritmine uygun mu? Mesela siz her akşam 20.00 de banyo hazırlıyorsunuz. Ama bebeğiniz yine de çok zorlanıyor, uykuya geçemiyor vb durum içinde misiniz? O zaman burada sorulması gereken soru bebeğiniz için 20.00 doğru bir saat mi? Mesela Dafi ile biz banyo ritüelimizi 17.00’de yapıyorduk. Evet oldukça erken değil mi? Ama burada hava erken karardığı için, onun da vücudu bunu istediği için 17.00 civarı gelen çıldırma ataklarında hemen kendimizi ılık bir banyo hazırlarken bulup Dafi’yi ve kendimizi sakinleştiriyorduk. Sonra sakince giyinme, masal/ninni, uyku öncesi beslenme derken uykuya dalması 19.00 civarını buluyordu. Yani bu onun ritüeliydi, hala da her gün aynı aralıklarda olsa da onu mutlaka izleyip dinliyorum. Çünkü bazı günler çok yorgun bazı günler ise dinç olabiliyor. Ama bu demek değil ki, bir gün 18.00 de bir gün 22.00 de uyusun. 20.00’i asla geçmiyor uyuma saati. Geçmemeli de.

Bebekler ne kadar geç yatarsa o kadar geç kalkmaz, o kadar erken kalkar ve yorgun kalkar! Bu nedenle lütfen bebeklerinizi geç saatlere kadar uyaranlarla başbaşa bırakmayın, sokaklarda bi’ zahmet artık o saatte gezdirmeyin gezdireceksiniz mutlaka uyuyacağı bir ortam oluşturun. Ayrıca güzel bir uyku ve zamanında bir uyku bebeklerin beyin gelişimi için çoook önemli, bunu da atlamalıyın.

Ä°lgili resim

3. SABIR, SÜKUNET, SELAMET

Evet gelelim nasıl uykuya dalacak diyenlere. Öncelikle ilk 4 ay bebeği ağlatmak, bırakıp gitmek gibi yöntemlere ben karşıyım. İlk 3 ay bebeklerle ilişkinizi nasıl tutmak isterseniz öyle tutun ama bana sorarsanız gazını, huzursuzluğunu bolca almaya rahatlatmaya beslemeye çalışarak geçirin. Ama uykuya yatağında dalmasını sağlayın. 

Eğer bebeği uyuyunca yatağına koyuyorsanız o bebek ilk zamanlar yeni doğan olduğu için evet ama ilk 1 aydan sonra 30-45dk periyodundan fazla uyumaz. Sıkça gelen şikayet “bebeğim 30 dk veya 45 dk uyuyor, sanki saati kurulmuş gibi kalkıyor.” Bu bebeklerin yani aslında insanların tam olarak uyku döngü dakikaları. Bebek uzun uyuduğunda da bu döngüler olacak, yalnızca onları bağlamayı öğrenecek hepsi bu.

Siz bebeği kucağınızda uyuttuğunuzda ve yatağına koyduğunuzda bebek uykuya NASIL DALDIYSA 30. veya 45. dk da bu geçişi arayacak! Bunu hiç unutmayın! Bu mantığı aklınıza yazarsanız hayat boyu bebeğinizin uykusunu yönlendirebilirsiniz.

Örneğin uykuya emzikle daldı, 30. dakikada kalkıp ağlayarak emzik arıyorsa bu o geçişi arıyordur ve evet Houston, We have a problem! Aynı teori meme, kucak ve sallanma için de geçerli. Bütün bunları uykuya dalma esnasında kullanıp mayışan ama henüz tam olarak uyumamış bebişinizi yatağına koymak ve kendi kendine uykuya dalmasına izin vermek, gecenin bir yarısı kalkan bebeğin “aa doğru burayı biliyorum burada uyumuştum zaten” demesini sağlar ve bebek uykuyu bağlar. 

ferber minutes ile ilgili görsel sonucu

4. AKILLARA ZARAR, KALPLERİ KIRAN BEBEK AĞLAMASI

Bebekler ağlar arkadaşlar! Bu ağlamanın farklı versiyonları vardır. Bebeğinizi tanımak ağlama versiyonlarını tanımak, zamanla bebeğinizin numaracı mı yoksa zorlayıcı mı olduğunu bile çözmenize yardımcı olur. (Bebekler 5. aydan sonra etki tepkiyi çözer ve sizi denerler)

Bu nedenle diyelim ki bebeğiniz ile uyku yönlendirmesi(ben uyku eğitimi demeyi sevmiyorum), yatakları odaları ayırma gibi bir döneme girmek istiyorsunuz. O halde yanınıza cabbar bir aile üyesini, bir arkadaşı alın ya da benim gibi tek tabanca bu işe koyulun. Hanginiz güçlüyse ve dayanıklıysa bunu başaracağına inanıyorsa uyku sürecine o dalsın.

Bebeğiniz ağlayacak mı ağlayacak. Ağlamadan uyuttum dünyada büyük bir yalan. Çünkü ağlama aslında bir konuşma, bir reaksiyon, bir tepki. Bebekler her şeye üzülüp kırıldıkları için ağlamazlar. Protesto etmek istediklerinde, yemek istediklerinde, akıllarına ne eserse seslerini duyurmanın tek yolu ağlamaktır.

Ä°lgili resim

Ne Kadar Küçük O Kadar İyi

Yaş büyüdükçe bebeklerde farkındalık artar ve 1 yaşındaki bir bebeğin olan biteni fark etmesi ile 5 aylık bir bebek arasında akıl almaz bir fark vardır. Bu nedenle ne kadar erken başlarsanız bu süreç sizin ve aileniz için o kadar az sancılı olur.

Tüm Temel İhtiyaçlar Tamam Mı? 

Uyumayan bebekte hemen akıllara “kolik” geliyor, yani çok gazlı bebek. Aslında kolik artık gaz ile ilişkili de değil ve sadece ilk 3 ay sürüyor. 3. aydan sonra devam ediyorsa bunun “kolik” bebek olmakla ilişkisi maalesef yok. Ayrıca kolik bebek olunca da yalnızca gaz değil, anne karnı özlemi ağır basıyor. Bu durumda anne karnı sesleri, gürültü, kanguruda uyutma gibi yöntemler çok işe yarıyor.

Gelelim temel ihtiyaçlara; bebeğiniz tok mu, sağlıklı mı, ateşi var mı yok mu, altı temiz mi, oda sıcaklığı kaç derece? (18-21 arası olmalı), bebeğinizin üzerinde kaç kat var? (itiraf edin kaç kat giydirdiniz?)

Uyku ahtapot gibi bir şey. Eğer bir noktada fire veriyorsanız diğer taraf hareket edemez. Bütün kolları tamamlamak gerek. Klasik bir mantık ile odayı 25 derece yapıp çocuğu da Bulgar böreği gibi giydirirseniz o çocuktan uyku beklemeyin. Bebekler ve aslında bütün çocuklar serin havada uyumayı sever. İsveç ve Danimarka’da çocukları balkonda uyuttuklarını biliyor muydunuz?

Bütün temel ihtiyaçlar tamamsa, ortam hazırsa; gelelim odanın perdeleri sorusuna. Perdeler kalın, güneş ışık geçirmeyen olmalı. Yani gece gündüz farkı için. Ayrıca odada ışık olmamalı, uyaran oyuncak / dönence olmamalı. Yatakta YASTIK OLMAMALI! (Bkz. Ani Bebek Ölümleri)

Bütün bunlar hazırsa, gelelim yönteme:

SİHİRLİ DAKİKALAR 

UYARI : Bu yöntemi uygulamadan önce vakti olan ebeveynler lütfen Dr.Richard Ferber‘in kitabını alıp okusun. Bu da Türkçe çevirisi. Konunun bebeği bırakıp ağlatmamak olduğunu derinlemesine görecekler. Hiçbir şeyi kaynaksız ve tıbba bakmadan yapmadığım için Ferber Amca benim için ağlatan cani adam değil, son derece bu işi bir sürü bilimsel araştırma sonucu dakikalara vurmuş saygıdeğer bir uyku doktorudur. (Hala da bu konu üzerine çalışıyor.) 

ferber minutes ile ilgili görsel sonucu

Bu dakikaların gerçekten bir anlamı var. O yüzden 17 diyorsa 17, 18 değil. Veya 15 değil. Lütfen birebir uygulayın.

En solda gün sayıları var, bu methodu 7 gün uyguluyoruz. Kendinize sağlam 1 hafta ayırın. Özellikle 2. gün baya dirençli geçebiliyor buna da hazırlanın fakat sonra sancı gittikçe yavaşlıyor.

  1. gün bebişinizi aynı ritüelleri yaptıktan sonra yatağına bırakıp KAÇMIYORSUNUZ. Öperek severek ve her akşam İyi Geceler dileyerek odasından çıkıyorsunuz. 4. aydan sonra bebeğinize UYKU ARKADAŞI da tanıştırabilirsiniz, biz çok faydasını gördük. Bebeğinizin yanında başka hiçbir şey olmuyor. Odadan çıkınca muhtemelen bir tepki gelecek. Bu konuşarak veya ağlayarak olabilir veya hiçbir tepki de gelmeyebilir. İlk gün ilk bekleyiş 3 dakika. 3 Dakika sonra odaya giriyorsunuz bebeğinizi YATAĞINDAN ALMIYORSUNUZ. Saçlarını ellerini severek “buradayım, uyku saati geldi, sabah tekrar geleceğim..” gibi cümlelerle yanında maksimum 1 DAKİKA zaman geçirerek çıkıyorsunuz. Yine kapının önünde veya kameranız ile başka bir yerde bu sefer 5 dakika bekliyorsunuz. Tekrar aynı süreç devam ediyor. Yine 1 DAKİKA kalıp çıktan sonra 10 dakika bekliyorsunuz. VE bunun devamında aynı süreci 10 dakika + 10 dakika olarak devam ettiriyorsunuz. Tüm bu süreç MAKSİMUM 1 SAAT (60 DAKİKA) sürebilir. Eğer 1 saat sonunda bebeğiniz hala uyumadıysa onu yatağından alıp çok fazla dikkatini dağıtmadan, ışık açmadan zaman geçirebilirsiniz. Sonra aynı süreci tekrar deneyebilirsiniz.
  2.  gün dakikalar biraz daha değişecek fakat süreç aynı olacak.

Bu uygulama 7 gün sürüyor. Dafi ile kendi kendine uyuma yöntemini bu şekilde çözdük ve seyahat, hastalık ve ekstra durumlar dışında tekrar bu yöntemle topladık. Bizim için 2-3 günden uzun sürmedi adaptasyon.

Ä°lgili resim

Uyku konusu çok derin bir konu, aklıma gelen her şeyi yazmaya çalıştım ama sizden gelen sorulara göre daha çok yanıt vermek ve yönlendirme yapmak isterim.

Herkese derin uykular, güzel günler ve bol enerji diliyorum!

Müge xx

Amsterdam’da Veganlık : Bir ‘Tahıl Beyinli’nin İlk 5 Tavsiyesi

Hey, okuyucu! Hoşgeldin. Eğer başlık seni kızdırdıysa sakin ol, çünkü ben de en az senin kadar kızgınım. Neyse ki tahıl mahıl gayet güzel idare eden bir beynim var ve Amsterdam’da uzun dönem vejetaryenliğimi veganlığa dönüştürme yolunda marş marş ilerliyorum.

Eğer senin de yolun buralara düşecekse ve nerede ne yiyeceğimi bir türlü bulamıyorum, araştıracak vaktim de çok yok diyorsan; işte benden sana ilk etapta hayatını kurtarabilecek 5 öneri:

  1. Marketlerdeki Vegan Seçenekleri Yakala
    marqt vegan ile ilgili görsel sonucu
    Amsterdam’da vegan başına geziyorsan veya buralarda bir süre kalacaksan, marketleri kurcalamayı sevebilirsin. Özellikle Ekoplaza ve Marqt gördüğün an içeri dal. Bu ikisi hem organik, hem fair trade hem de vegan seçenekleri bol bol barındıran, ürün yelpazesi ile pek hoş vakit geçirebileceğin iki yer. Marqt‘tan ayrıca atıştıracak vegan dürüm, falafel gibi seçenekler de bulup ayaküstü yiyebilirsin.
    ekoplaza vegan ile ilgili görsel sonucu
    Jumbo ve buraların her köşe başında olan Albert Heijn benim en sevdiklerim. Jumbo‘da dilimlenmiş vegan peynir bulup sandviç yapma opsiyonunu kullanabilirsin. Vegan seçenekler her ürün yelpazesinde mevcut. Pizzadan mayoneze, şampuandan deterjana çoğu üründe vegan opsiyon bulabilirsin. Lidl görürsen sadece sebze almak için gir, sebze/meyveleri çok güzel oluyor fakat vegan ürün neredeyse yok.
    ———————————————————————————————————————————
  2. Organik Pazarları Sevebilirsin
    Organik kavramını son yıllarda Amsterdamlılar da her şehirli gibi çok sevmiş. Pazarların hepsi güzel bana sorarsan. Kaldığın yere yakın pazarları takip ederek (google a amsterdam food markets yaz çıkıyor) mutluluğu bulabilirsin. Albert Cuyp Markt en popüleri, Pijp‘ta her gün kuruluyor. Ayrıca büyük ve çeşitli, fakat fiyatlar biraz turistik olabilir.
    albert cuypmarkt ile ilgili görsel sonucu
    Daha lokal ve her gün kurulan bir diğer pazar da Ten Kate Market. Her gün kuruluyor ve hemen girişteki sebze meyve reyonları küçük ve hızlı alışveriş için çok başarılı. Ayrıca fiyatlar çok uygun. Like a maniac dinlerken pazar çantana bi’şeyler doldurmak hoşuna giderse burayı kaçırma. 17 numaralı tramvaya binerek Ten Kate durağında inebilirsin.
    amsterdam biologic market ile ilgili görsel sonucu
    Bir diğer çok sevilen ve popüler olan pazar ise sadece Cumartesi günleri kurulan Biological Farmers Market Amsterdam Nieuwmarkt. Burası Hollandalı çiftçilerin biyolojik ürünlerini sattıkları bir pazar. Oldukça merkezde. 1 nuramarlı tramvayın yolu o güne kadar değişmezse kolayca ulaşırsın.
    ———————————————————————————————————————————
  3. Vegan Restoran
    Hızlı tavsiyeler olduğu için detaya girmeden, restoran önerilerime geçiyorum. Bu 3 seçenek seni rahatça doyuracaktır ve kolayca bulabilirsin. (Daha detaylı restoran listesi için ayrıca diğer yazılarım olacak.) Vegan Junk Food, Maoz Vegetarian, SLA ve benim bonusum Meatless District.

    Amsterdam’da sayısız vegan seçenek bulabilirsin. Ayrıca en kallavi burgercılarda bile vegan burger seçeneği bulabileceğini unutma. Ama yok ben zaten etin girdiği yere de girmem dersen yukarda yazdıklarım daha temiz seçenekler.
    vegan junk food bar amsterdam ile ilgili görsel sonucu
    Vegan Junk Food, adı üstünde tam olarak keyifli bir ortam, güzel yemekler, burgerler, patates kızartmaları, iyi içkiler ve tamamen vegan. Pijp‘taki restoranında ayrıca içerde bangır bangır müziklere bağlayıp bar havası da estiriyor. Birkaç yerde şubesini bulabilirsin.
    Ä°lgili resim
    Maoz Vegetarian da aynı şekilde bir zincir. Temel fikir ye, kalk falafelci. İçerde ekmek arası falafel var başka bir şey bekleme. Fakat açık büfe sos, sebze, meze gibi sınırsız ekleyebildiğin seçenekler olması çok keyifli. Hoşuna gidecektir.
    sla amsterdam ile ilgili görsel sonucu
    SLA tam bir sağlıklı bowl ortamı. Burada ayrıca bilgisayarını alıp rahatça çalışabilirsin. Genellikle dingin bir ortamı oluyor. Tofu ve tempehli güzel bowl seçenekleri var. Menüleri sürekli yenileniyor. Tam bir sağlık kumkuması. SLA ayrıca Felemenkçe’de MARUL demek.
    meatless district amsterdam ile ilgili görsel sonucu
    Meatless District ise adı üstünde etsiz bir ortam. Eğer bütün bunlar arasında biraz daha hip bir mekan arayışın olursa MD doğru adres. Akşam yemeği, sakin sohbet, şarap eşliğinde kutlama gibi huzurlu buluşmalar için de çok hoşuna gidecek. Ve her şeyin vegan olduğunu da unutma.
    ———————————————————————————————————————————

  4. Vegan Tatlılar
    vegan ben and jerry's ile ilgili görsel sonucu
    Ben&Jerry: 
    En rahat ulaşabileceğin tatlı bu dondurma. Birbirinden güzel tatların vegan versiyonları mevcut. Jumbo‘da kolayca bulabilirsin.
    willem pie ile ilgili görsel sonucu
    Willem-Pie: Sadece 14 Kasım-31 Aralık arası açılacak olan pop-up bir vegan pastane. Museumplein’da bulabilirsin. Çok çok iyi.
    Image may contain: food
    Albert Cuyp Market: Burada vegan Oreo brownielere denk geleceksin. Sakın kaçırma.
    koffie ende koeck ile ilgili görsel sonucu
    Koffie Ende Koeck : Keşfedilmeyi bekleyen vegan bir gem. Tatlıları ve içecekleri çok beğeniliyor. High End denilen çay partilerinden yapmak isterseniz tam yeri.
    vegabond ile ilgili görsel sonucu
    Vegabond : Bir diğer Amsterdam’ın favorisi vegan pastane. Burada bir kruvasan yiyip yola devam edebilirsin.
    ———————————————————————————————————————————
  5. Vegan Kozmetik
    etos ile ilgili görsel sonucu
    Bunun için de yine daha önce yazdığım Jumbo ve Albert Heijn sana yardımcı olacaktır. Fakat bir tık daha iyi seçenekler için her mahallede bulabileceğin Etos‘u kaçırma. Burada özellikle vegan şampuan, diş macunu, duş jeli gibi ürünleri kolayca bulabilirsin.
    love beauty and planet ile ilgili görsel sonucu
    Benim favorilerim Love, Beauty and Planet, Nature Box ve EcoDenta. Essence ürünlerinin de cruelty free olduğuu unutmayalım.

 

BLW ve ANA YÜREĞİ

Şimdi kabul etmeliyim ki bu yazının başlığı bana değil, sevgili eşim Arda’ya ait. Çünkü beni her gördüğünde bunu tekrarlamamak için kendini zor tutuyor ve haklı da.

Diyeceksiniz ki, nereden geldik BLW‘ye. Bir önceki yazı 30 Gün Kuralı‘nı anlatırken, nereden çıktı şimdi BLW? Ve nedir bu meşhur BLW?

BLW : Baby Led Weaning ; Türkçe meali; yani Bebek Liderliğinde Sütten Ayrılma 

Ben bu işe henüz hamileyken biraz göz kırpar gibi olup, kitabını alınacaklar sepetime atıp BLW Türkiye Facebook sayfasında birbirine giren hunhar anneleri görünce aman ya bu da ne diyerek konuyu kapatmıştım. Daha sonra gerçekten uyku, beslenme ve yemek düzeni gibi konularda Fransız Ekolünü örnek almanın gazı ile ben kendi yolumu çizip #fransızgibibebek ile devam ettim. Yani maksat bebeği tatlara alıştırmaktı. Her şeyden önce bir de ne olursa olsun bir yemek adabı olduğuna olan inancım da bana eşlik ediyordu. Örneğin; günün her saati sürekli yemek yemenin doğru bir yaklaşım olmadığına, atıştırmalık için günün belli saatlerinin seçilmesinin ilerdeki dönemlerde obeziteyi önleyebileceğine, sofra, kaşık, çatal ve yemeklere yaklaşım gibi süreçler çok hoşuma gitmişti.

Çocuk büyütmenin bir cilvesi de şüphesiz ki; daldan dala atlamak. Ya bu doğruysa veya bu doğru değilse? Açıkçası benim gibi araştırmacı ve eleştirel bir insansanız tek bir konuya tutulup da fanatikleşemeyeceksiniz. Fanatiklik hiçbir konuda bana göre olmadı çünkü bence her şeyin eğrisi doğrusu, eksik ve fazla yönü mutlaka vardır.

BLW bizim hayatımıza nasıl girdi?

Öncelikle söylemeliyim ki, bizim hayatımıza tam anlamıyla girmiş değil. Hala oldukça şüpheliyim. Çünkü biraz şatafatlı ve enteresan bir inançla bunun çok mucizevi bir yöntem olduğunu savunmaları benim kafamda hala soru işaretleri yaratıyor.

Biz BLW ile Dafi’nin kaşığı reddetmesi (spoon refusal) ile tanıştık. Böyle bir kavram bebeklerin 6-8 aylık dönemlerinde sıkça görülürmüş, yani literatürde var efendim. Aynen belirtildiği gibi kişilik kanıtlama savaşlarının başladığı 6-8 aylık dönemde bebekler “sen yaptıramazsın ben yaparım” mücadelesine gerçekten her alanda giriyor. Bu yemek aşamasında da başlıyor. Açıkçası ben ve bakıcımız elimizde kaşıklarla Dafi’nin karşısında ho ho ho hani yemek dansları yapmaya başlayınca hop dedim bu da ne böyle!

Kaşık reddini araştırdığımda karşıma tekrar BLW çıktı ve makul gelen yanlarını sevdim. Üstüne gerçekten geceli gündüzlü kafa yordum (çünkü benim stilim) , dedim ki hadi şunu bir deneyelim bakalım belki de aradığımız budur.

Diğer yandan, Türkiye’deki BLW gruplarını baz almıyorum bile. Çünkü hepsi yeni bir fanatizmin koynunda birbirini karalamakla meşgul. Maalesef annelik böyle bir şey değil. Kadınlık da. (Tarif vereyim derken emzirmedin mi diye kavga çıkıyor mesela olacak gibi değil.) 

Bu nedenle bazı güvendiğim kişileri dinleyerek, bolca blog ve tabii ki meşhur Baby Led Weaning – Gill Rapley, PhD kitabını okuyarak (hem de çize çize) konudan bazı çıkarımlar yapmaya başladım.

blw book ile ilgili görsel sonucu

Nasıl Buldum, Uygulanır Mı? 

Şimdi herkes BLW nin ne kadar pis, ne kadar dert, ne kadar zor temizlenen bir iş olduğundan bahsedip duruyor. Bence doğru kıyafet, mama sandalyesi vs. derken bana kalırsa o kadar da abartacak bir şey yok. Halılarınızı kaldırınız efendim bu işe çok gönül verdiyseniz. Çocuğunuz elini saçına başına sürecek evet, o yağlı saçları yıkamanız silmeniz gerekecek evet, günde elli kere üst baş değiştireceksiniz evet, eğer bir köpeğiniz varsa en çok o bayram edecek evet; ama buna KESİNLİKLE DEĞECEK falan diyemiyorum maalesef.

Yani bebişinizi bir şeyleri eline almış kemirirken görmek bence çok zevkli. İnce motor ve el-göz koordinasyonu için de baya iyi bir aktivite. Fakat çocuk gerçekten ne yiyor o konudan emin değilim. Burada Gill Rapley ve müritleri devreye şöyle giriyor : “Zaten çok eski zamanlarda bebekler ilk 1 sene sadece süt içerlermiş, süt en büyük kaynak, gerisini yiyip yememesi kendi seçimi ve çok da önemli değil.” 

Evet, daha önceki yazımda da bahsettiğim gibi ilk 1 yıl bence de süt birincil beslenme kaynağı. Buna katılıyorum. Fakat bu yamyam gibi yemek yeme, bazen yiyememe, yiyemediği için üzülme ve çocuğun karşısına geçip bak ne güzel yiyoruz ham ham ham gösterileri bana biraz saçma geldi. Tamam, bebekler çoğu şeyi kopyalarak, sizi gözlemleyerek ve tekrarlayarak yapıyor.

Zaten her şeyi ağzına götürme eğiliminde olan bir bebeğin refleksinden faydalanıp el kadar bebeğe gözleme yedirmeye çalışmak acaba ne kadar doğru?

BLW ile ilgili görsel sonucu

Şimdi hal böyle olunca, gerçekten akışına bırakıp, süte sırtımızı dayayıp; Dafi’yi masasına koyduğum pancakeler, bisküviler ve bilimum tortillalar ile başbaşa bıraktım. Maşallah cak cuk yeme gayreti gösterdi, uğraştı, emdi, yaladı, sinirlendi, çoğunu Yulaf’a fırlattı(köpeğimiz). Bunlar güzel anılar oldu. Fotoğraflar çok keyifli. Biz de o sırada ailecek kahvaltımızı hüplettik falan.

Ama gerçekten 7. aydan sonra baş gösteren demir depolarındaki boşalma konusunda hiçbir kaynak ve kitapta doğru düzgün bir açıklama yok. Buna bu işin başı olan Gill Rapley’in kitabı da dahil. Yani yuvarlak cevaplar veriyor. Hatta konuyu, “ya zaten nedir ki brokoliden, karnıbahardan alacağı şey canım..” a getiriyor. Biraz daha ileri seviyesi eti özellikle henüz dişleri çıkmamış bebeklerin çiğneyemeyeceği bir gerçek olduğu için, “zaten demir etin kanında onu emmesi daha önemli” diyor. Hatta mümkünse çiğnenecek et, köfte gibi gıdaları 12. ay sonrasına ertele diye de öneriyor. Bırakın vejetaryen olup bunu süper cani bir eylem olarak görmemi, bunun medeniyet düzeyine ulaşmış bir insanın hayatında çok da iyi bir başlangıç olduğunu düşünmüyorum. Et çocuklara kanı emilen bir yiyecek olarak tanıştırılmalı mı sizce de?

Yemekler Nasıl Pişiriliyor? Geleneksel Yöntemden Farkı Ne?

Şimdi işin aslı kitabın ve bu konuya gönül verenlerin vaad ettiği şey; çocuk için ayrı yemek yok herkes aynı şeyi yiyecek ve hayat bayram olacak! Fakat bu bayramda tuz ve şeker yok, ki bu da sizin için sağlıklı hayata başlangıç işte daha ne!..

Ä°lgili resim

Ama durum pek de öyle olmuyor. Zaten bizim evde ben et-tavuk yemeyen bir birey olarak aynı şeyleri yememiz mümkün değil. Diğer yandan sizin yediğiniz yemekleri yiyecek demek, sizin sil baştan yemeklerinizi organize etmeniz demek. Sossuz, tuzsuz, az baharatlı vb. yemeklere geçmeniz gerek. (Vejetaryenseniz bebeğe de tofu yedirebilirsin diyen gördüm. Bebeğin tofu ile ne işi var allahaşkına. Bu konuda sorusu olan varsa yazsın uzun uzun cevaplarım.) Sabahları da en çok yapılan şey omlet ve pancake. Her türlüsünü yapıyorlar. Ispanaklı, avokadolu, soğanlı, muzlu vs. vs. Neden çünkü yemesi ve tutması kolay. İyi de ben her sabah omlet ve pancake yemek durumundayım yani. Şimdi gelecek cevap “Yoook canım, sen de başka bir şey ye, ama birlikte ye ki seni taklit edip o da kendi yemeğini yesin.” veya “Anasın tabii, yapacaksın, ne yapacaktın yani, yapamıyorsan anne değilsin sen, bencilsin, canisin. Ayrıca püre de hazırlıyorsun işte o da uğraş değil mi, yapacaksın HAİN CANİ BENCİL ANNE.”

Daha çok elle tutulabilen yemeklere ağırlık var, daha sonra bebeğin çatala ve kaşığa geçerek devam edeceği yönünde beklentiler. Özellikle dilimli sebzeleri “dip” etmek ve yoğurda vb. yiyeceklere batırarak yemek de popüler.

Tavada yapılan, bizim mücver tarzı fritter lar çok çok popüler. Bu yağda kızartma işi benim pek hoşuma gitmedi. Neden derseniz, sebebi sağlık değil. Bunu Hindistancevizi Yağı ile de pek ala yapabilirsiniz. Ama benim hoşuma gitmeyen bebeğin kendi yiyecek derken sürekli aynı tip yemeklere alışması durumu neredeyse hiç tartışılmıyor. Bebek hababam bilmemne keki, bilmemne mufini, pancake i, omleti içinde. Tamam İsveç Köfte yapan da var ama onlar ilerdeki aylarda.

BLW ve Bireysellik Israrı

Bu durumda gördüğünüz gibi yine “onun ayrı yemekleri” mutlaka oluyor. Kimse birbirini kandırmasın. Sonra diyorlar ki, blender ve mutfak aletleri kirlenmiyor yani sonuçta daha az kir var diyebiliriz. Arkadaşım mutfak aletlerini bulaşık makinası yıkıyor, bebeği atabileceğim ve pürü pak çıkarabileceğim bir makina henüz yok. Abartma.

Evet, “abartma” sanırım BLW için kullanabileceğim en doğru tanım. Çünkü bu fikri de çoğunlukla “doğal annelik”, “bebeğin talebi üzerine emzirme”, “sonsuza kadar emzirme”, “memede uyutma, birlikte uyuma” grupları aşırı destekliyor ve aslında biraz da “bak istese yerdi, demek ki istemiyor, en çok emmek istiyor işte bak gördünüz mü” cüler BLW‘den çok mutlu.

blw baby ile ilgili görsel sonucu

Buna katılamıyorum, çünkü ben uyku konusunda da “bebeğine güven, çünkü tek uyumak istese uyurdu, yok efendim uykusu gelse uyurdu, seninle uyursa daha mutlu uyur, hayata güvenir” mantığını özel koşullar/hastalık/erken doğum vb. dışında asla doğru bulmuyorum. Çünkü bebekler karanlık, ıslak ve bol gürültülü bir karında geçen 8-9 ayın sonunda dünyaya gözlerini açıp “emme yeteneği” değil “emme refleksi” ile doğuyorlar. Ne geceyi, ne gündüzü, ne yatağı, ne hayatı hiçbir şeyi bilmiyorlar. Eğer mağarada koyun koyuna sarılıp yaşamayacaksanız, eğer bir hayatınız, işiniz gücünüz varsa, bu çocuk büyüdüğünde okula gidecekse, eğer aileniz işe gidecekse, bu çocuğun bir odası olacaksa neden bu “her şeyi bebeğime bırakıyorum, o nasıl isterse” kafası yaşanıyor anlamış değilim. Bu kişiler nasıl çalışıyor, nasıl bir hayat yaşıyor çok merak ediyorum. Pek tabii çocuğunu annesine, bakıcıya, kreşe bırakmayı da cani buluyorlardır; çünkü haklılar ilk çağlarda özel sektör diye bir şey yoktu! Ve bebeği de sırtınıza bağlayıp ders anlatmanıza izin vermiyorlar mesela veya bebek önünüzde uyurken tezgahtarlık yapabilir misiniz? Biraz gerçekçi mi olsak artık.

Tabii ki bebeği dinlemek birincil! Onu dinlemeden ne uyku, ne yemek, ne mutluluk, hastalık, sağlık hiçbirini yönlendiremezsiniz. Ama buradaki kilit, sizin yönlendirmeniz gereken bir hayat avucunuza doğuyor. Sizin de ona bir yön vermeniz gerekiyor.

Buradan aklıma gelen ve bana Instagram/Facebook gibi hesaplardan saldıran bir grup annenin argümanını paylaşmak istiyorum. Bebeğim 9. ayında kendi başına kendi yatağında tüm gece uyuyabiliyor diye “Uyuyun, uyuyun, ne uykuymuş be.” diye kızan anneler ile birebir karşılaştım. Bu düşünce yapısının gerçekten hayatta yapacak başka bir şeyin olmamasından kaynaklandığını düşünüyorum. Sanıyorum bu insanlar çocuklarını kreşe, okula da göndermeyecek. Uyku, anne ve bebek ve tabii ki de baba için son derece önemli bir kaynak. Uykusuz ne siz verimli anne olabilirsiniz, ne bebek gerekli beyin gelişimini sağlayabilir ne de baba/partner ve ev halkı sağlıklı bir hayat sürebilir. Burada çocuğu gece 12 saat uyuyabilsin diye bütün servetini verecek insanlar paylaşabilirim. Artık bence, kendi arzularımızı bi’ takım hayali, geçmişe dayalı fikirlere yaslayarak realizasyondan kaçınmalıyız. Bunu yapmak istiyorsanız yapın, kimse size neden demiyor fakat siz de başkalarına neden demeyin ve bunu TEK GERÇEK, TEK DOĞRU VE EN GÜZEL ŞEY olarak sunmaktan vazgeçin.

Anneler bebeklerine mamaları tembelliklerinden almıyor, uyku adaptasyonunu üşengeçliklerinden sağlamıyor; bilmiyorum biliyor musunuz ama bu anneler de çalışıyor, bu anneler de insan ve bir hayatı bebekleri ile sürdürmeye; o küçük insana da bir şeyler öğretmeye çalışıyorlar. 

Bu nedenle BLW; söylediğinin aksine, aslında bebeği bireysel, kendi kendine yetebilen, kendi kendini sakinleştirebilen (mesela memeyi sakinleştirme yöntemi olarak kullanmayan) biri olarak görmeyi amaçlayan ekollerden çok uzakta. Sadece rahat tarzı, bizim Türkiye’deki klasik “ver çocuğun eline yesin” kafasına yakınlığı ile de bazı kesimlerin gönlünü kazanmış.

Fakat derinine inince gördüm ki, aslında belli tip yemeklerle, bebeğin zaten tutma refleksini ve her tuttuğunu (oyuncaklar, plastik ördekler vb.) ağzına götüren oral dönemini yemek yemekle birleştirme çabası bu. Ve bu çabanın arkasında aslında sütün (anne sütü veya formula farketmez) son derece yeterli olduğunu söyleyerek, çocuk ne zaman isterse o zaman sütten kesilsin diyen bir eğilim var. Fakat burada gözden kaçan çocuk ne zaman isterse değil, çocuk ne zaman gelişimsel olarak tamamlayabilirse o zaman başarırsa sütten kesilebiliyor. Yani; çocuk o yemeği kulağına sokmak yerine ağzına götürebilirse işte o zaman tabii ki sütten yavaş yavaş uzaklaşıyor.

Burada “her çocuk farklı, o nedenle kimisi şu kadar süt içer kimisi bu kadar” diyerek işi yumuşatmak da anlamsız çünkü bebeklerin gelişimleri elbette farklı. Kimisi hemen emekliyor, kimisi hiç emeklemeden yürüyor. Kimisi baş parmak ve işaret parmağı ile “çimdik” özelliğini neredeyse uzun süre kullanmıyor. Bu demektir ki bu çocuk istese bile zeytini tutup ağzına götüremeyecek.

Şimdi bu çocuğun motorsal becerileri ile yemek isteğini bir tutmak doğru mu?

O zaman, biz de çocuk ne zaman yürürse o zaman odadan çıkmasına izin verelim, veya bebek ne zaman konuşabilirse o zaman onunla konuşalım, veya ne zaman yüzmeyi keşfederse o zaman suya sokalım. (ki bebekler yüzme refleksi ile doğup akabinde unuturlar, bence bir grup da çıkıp derhal bebekleri suda büyütmeyi önermeli) 

Unutulan şey, bebeklerin hayvani dürtüleri ile büyütülemeyeceği. Çünkü evrim dediğimiz bir şey var. İster inanın ister inanmayın, jenerasyon dediğimiz bir şey var ki bu da her bebeğin bir önceki nesilden ne kadar değişerek doğduğunu gözlemlemeniz için yeterli.

Şimdi böyle bir atmosferde, bebeğin zaten açlık ve hayatta kalma dürtüsü ile mama sandalyesinin tepsisine koyulan yumurtayı hunharca ağzına sokacağına inanmak; ona hiç yardım etmemek; hiçbir yönlendirme yapmamak sadece karşısında yemek yiyerek onu bu hayvani dürtüyü tetikleyerek saldıraya geçmeye hazırlamak gerçek bir zalimlik. Bence.

Bebeğin ağladığını, üzüldüğünü gözlerinde görebilirsiniz. Çünkü siz karşısında yemek yerken belki dürtüsel olarak sefalik açlık geçirecek, yemek isteyecek fakat motor becerileri yetersiz olduğu için yiyemeyecek! 

Bebeğinize parmak yemekler yapmak, bisküvi gibi atıştırmalık saatlerinde kendi alıp yiyebileceği seçenekler sunmak oldukça faydalı. Fakat aslında BLW’nin önerdiği şey; metabolizmayı hiçe sayarak emzirmek için yanıp tutuşan annelere çanak tutan, resmen zamanla felçi geçeceği söylenen felçli bir insanın karşısında yemek yiyerek, yiyemediğinde “demek istemedi gördünüz mü” demekten farklı bir şey değil.

Ayrıca tam da bu teorimin üstüne; kitapta yaşlı, dişsiz veya paralize kişilere beslenemediklerinde “anne sütü” verildiğini, yani bu sütün o kadar faydalı olduğundan bahsediliyor. Ne biçim bir benzetme ? Aslında burada da bebeğin aç olsa bile, canı çekse bile, bedensel becerilerinin yeterli olmadığından dem vurulmuyor mu?

Peki NE Yapmalı? Hiç Mi Faydası Yok?

Ben bu vesile ile çok tatlı insanlarla tanıştım. Kendi çocukları ile BLW yaparak ilerleyen ve mutlu olan. Zihniyetleri de aslında özgür bireyler yetiştirmek üzerineydi.Hatta bir tanesi bana elleri ile hazırladığı son derece özenli bir tarif kitabını bile gönderdi. Tekrar buradan teşekkür ederim. Ama doktora yapan bir hemşirenin ürettiği bir teori üzerine dünya kurmanın ve sağlam temeller bulamamanın yükü de henüz bence BLW nin üstünden kalkmış değil. (Örnek : demir alımı ile ilgili kitapta Gill Rapley demir C Vitamini ile alınırsa emilimi yüksek olacaktır, bu nedenle bebeğinize Vitamin C vermeyi ihtimal etmeyin diyor. Formula mamalarda da demir oranının yüksek olduğundan bahsediyor. Yani yanında bir portakal kesip vereceğiz de çocuk onu emecek. Hatta daha da ileri gidip A,D ve C vitamini takviyelerinden bahsediyor. Yani siz bebeğinizin motor becerileri gelişecek diye beklerken durduk yere takviyelere yöneleceksiniz öyle mi? Yapmayın.) 

a d c vitamins ile ilgili görsel sonucu

Diğer yandan ben Dafi’ye brokoliyi verdiğimde yere atıyor. Şimdi aaa yemek istemiyor demek ki diyebilirim. Arkadaşlar ben de çiğ brokoliyi yemek istemiyorum. Madem birey gibi davranıyoruz o zaman bu baharatlar, aromalar, karışımlar nerede? Çiğ brokoli bir yemek mi? Yemek dediğimiz şey karışımlar ile olmaz mı? Bu çocuk doğada mı yaşayacak neden çiğ brokoli kemirince seviniyorsunuz? Tat öğrensin diyorsanız, üzgünüm de sunum bile değil bu.

Tamam yemekleri püre gibi vermeyin. Ezmeyin. (Hastalara bu arada püre de veriliyor sevgili Gill Rapley?!) Madem kaşığa karşısınız elinizle ezin, o mıncıklarken siz de yardım edin tutmasına, ağzına götürüp tatmasına. AAA yok bu da olmaz çünkü bu da BLW değil.

Ayrıca geleneksel mamada püre dönemi çok kısa. Gittikçe yemekler türlü yemeği kıvamına geliyor. Taneler artıyor, öğürme refleksi güçleniyor. Zaten çocuk sittin sene püre yemiyor.

Biri bana “Çocuğunuza bulamaç yediriyorsunuz” diye mesaj atmıştı. 7 aylık bebeğin yediği – ceviz, yumurta, yoğurt, bebek tahılı ve muz/avokado idi. Şimdi siz bunu buyrun dizin tepsisine bakalım yiyecek mi? Bakalım yiyebilecek mi? Motor yetenekleri olmaması bu yemekleri istemediği anlamına mı geliyor?

Mesela büyük örnek : AVOKADO VE MUZ. Bu tatları Dafi çok seviyor. Bayılıyor fakat o kadar kayganlar ve motor yetenekleri yeterli gücü vermek için o kadar gelişemediği için tutamıyor. Tutamadığı için de düzgünce yiyemiyor. Üzülüyor, ağlıyor. Görüyorum ki yemek istiyor ama yiyemiyor. Sapıyla, kabuğu ile bıraksanız da; üstüne hindistancevizi serpseniz de sonuç aynı oluyor. O zaman ben de yüzüne bakıp “Üzgünüm Dafi, tatlarını sevsen ve ne kadar faydalı olsalar bile henüz onları yiyebilecek kadar GELİŞMEDİN” mi demeliyim?

Sonuç

IMG_6277

Benimki ana yüreği mi, akademisyen yüreği mi bilinmez ama BLW bizim evde anca parmak yiyeceklerle arada eğlenmekten öteye gidemez. Bu anlaşıldı.

Bir önceki yazımı okuyarak aslında püre veya karışım verdiğinizde de; ki bunları allah ne verdiyse karıştır ver değil mutlaka bir besleyicilik dengesi ile vermeyi ihmal etmiyorsunuz (karbonhidrat, protein, sebze);  çocuğun ağzına istemediği halde zorla bir BULAMAÇ sokmuyorsunuz.

Lütfen o yazımı da okuyup yaklaşımı değerlendirin.

Farklı tatlara, sofra kültürüne ve düzene hayatınızda; çocuğunuzun hayatında yer açın. Tüm ana yüreklerine kolaylıklar diliyorum.

Sevgiler,

Müge.

  1. YAŞ SONRASI EKLEME :
    Bu yazıyı yazdıktan sonra aylar geçti. Dafi şu an 14 aylık olmak üzere. Tam 1. yaş gününde benim yedirmemi değil “birlikte yeme” mantığına direttiği için şu an yine genellikle onun sevebileceği tarifler yaparak “yeme işini” ona bırakıyorum. Bazen kaşıkla vuruyor, bazen eliyle yiyor. Buna sanırım gittiği kreşin de etkisi çok oldu. Ama BLW falan yapmıyorum. Sadece BLW tarifleri arada işime çok yarıyor. Herkese kolay gelsin, önemli olan her zaman dediğim gibi TAT lar. Yoksa çocuk kendi mi yemiş biri mi yedirmiş değil de YEMİŞ Mİ sanırım bu daha büyük bir sorun 🙂
    (Asla zorla yemek yedirmeyin, ve bebeklerin aç olunca yemekleri gösterdiklerine, yemeklere hücum ettiklerine güvenin.)

Şimdi kabul etmeliyim ki bu yazının başlığı bana değil, sevgili eşim Arda’ya ait. Çünkü beni her gördüğünde bunu tekrarlamamak için kendini zor tutuyor ve haklı da.

Diyeceksiniz ki, nereden geldik BLW‘ye. Bir önceki yazı 30 Gün Kuralı‘nı anlatırken, nereden çıktı şimdi BLW? Ve nedir bu meşhur BLW?

BLW : Baby Led Weaning ; Türkçe meali; yani Bebek Liderliğinde Sütten Ayrılma 

Ben bu işe henüz hamileyken biraz göz kırpar gibi olup, kitabını alınacaklar sepetime atıp BLW Türkiye Facebook sayfasında birbirine giren hunhar anneleri görünce aman ya bu da ne diyerek konuyu kapatmıştım. Daha sonra gerçekten uyku, beslenme ve yemek düzeni gibi konularda Fransız Ekolünü örnek almanın gazı ile ben kendi yolumu çizip #fransızgibibebek ile devam ettim. Yani maksat bebeği tatlara alıştırmaktı. Her şeyden önce bir de ne olursa olsun bir yemek adabı olduğuna olan inancım da bana eşlik ediyordu. Örneğin; günün her saati sürekli yemek yemenin doğru bir yaklaşım olmadığına, atıştırmalık için günün belli saatlerinin seçilmesinin ilerdeki dönemlerde obeziteyi önleyebileceğine, sofra, kaşık, çatal ve yemeklere yaklaşım gibi süreçler çok hoşuma gitmişti.

Çocuk büyütmenin bir cilvesi de şüphesiz ki; daldan dala atlamak. Ya bu doğruysa veya bu doğru değilse? Açıkçası benim gibi araştırmacı ve eleştirel bir insansanız tek bir konuya tutulup da fanatikleşemeyeceksiniz. Fanatiklik hiçbir konuda bana göre olmadı çünkü bence her şeyin eğrisi doğrusu, eksik ve fazla yönü mutlaka vardır.

BLW bizim hayatımıza nasıl girdi?

Öncelikle söylemeliyim ki, bizim hayatımıza tam anlamıyla girmiş değil. Hala oldukça şüpheliyim. Çünkü biraz şatafatlı ve enteresan bir inançla bunun çok mucizevi bir yöntem olduğunu savunmaları benim kafamda hala soru işaretleri yaratıyor.

Biz BLW ile Dafi’nin kaşığı reddetmesi (spoon refusal) ile tanıştık. Böyle bir kavram bebeklerin 6-8 aylık dönemlerinde sıkça görülürmüş, yani literatürde var efendim. Aynen belirtildiği gibi kişilik kanıtlama savaşlarının başladığı 6-8 aylık dönemde bebekler “sen yaptıramazsın ben yaparım” mücadelesine gerçekten her alanda giriyor. Bu yemek aşamasında da başlıyor. Açıkçası ben ve bakıcımız elimizde kaşıklarla Dafi’nin karşısında ho ho ho hani yemek dansları yapmaya başlayınca hop dedim bu da ne böyle!

Kaşık reddini araştırdığımda karşıma tekrar BLW çıktı ve makul gelen yanlarını sevdim. Üstüne gerçekten geceli gündüzlü kafa yordum (çünkü benim stilim) , dedim ki hadi şunu bir deneyelim bakalım belki de aradığımız budur.

Diğer yandan, Türkiye’deki BLW gruplarını baz almıyorum bile. Çünkü hepsi yeni bir fanatizmin koynunda birbirini karalamakla meşgul. Maalesef annelik böyle bir şey değil. Kadınlık da. (Tarif vereyim derken emzirmedin mi diye kavga çıkıyor mesela olacak gibi değil.) 

Bu nedenle bazı güvendiğim kişileri dinleyerek, bolca blog ve tabii ki meşhur Baby Led Weaning – Gill Rapley, PhD kitabını okuyarak (hem de çize çize) konudan bazı çıkarımlar yapmaya başladım.

blw book ile ilgili görsel sonucu

Nasıl Buldum, Uygulanır Mı? 

Şimdi herkes BLW nin ne kadar pis, ne kadar dert, ne kadar zor temizlenen bir iş olduğundan bahsedip duruyor. Bence doğru kıyafet, mama sandalyesi vs. derken bana kalırsa o kadar da abartacak bir şey yok. Halılarınızı kaldırınız efendim bu işe çok gönül verdiyseniz. Çocuğunuz elini saçına başına sürecek evet, o yağlı saçları yıkamanız silmeniz gerekecek evet, günde elli kere üst baş değiştireceksiniz evet, eğer bir köpeğiniz varsa en çok o bayram edecek evet; ama buna KESİNLİKLE DEĞECEK falan diyemiyorum maalesef.

Yani bebişinizi bir şeyleri eline almış kemirirken görmek bence çok zevkli. İnce motor ve el-göz koordinasyonu için de baya iyi bir aktivite. Fakat çocuk gerçekten ne yiyor o konudan emin değilim. Burada Gill Rapley ve müritleri devreye şöyle giriyor : “Zaten çok eski zamanlarda bebekler ilk 1 sene sadece süt içerlermiş, süt en büyük kaynak, gerisini yiyip yememesi kendi seçimi ve çok da önemli değil.” 

Evet, daha önceki yazımda da bahsettiğim gibi ilk 1 yıl bence de süt birincil beslenme kaynağı. Buna katılıyorum. Fakat bu yamyam gibi yemek yeme, bazen yiyememe, yiyemediği için üzülme ve çocuğun karşısına geçip bak ne güzel yiyoruz ham ham ham gösterileri bana biraz saçma geldi. Tamam, bebekler çoğu şeyi kopyalarak, sizi gözlemleyerek ve tekrarlayarak yapıyor.

Zaten her şeyi ağzına götürme eğiliminde olan bir bebeğin refleksinden faydalanıp el kadar bebeğe gözleme yedirmeye çalışmak acaba ne kadar doğru?

BLW ile ilgili görsel sonucu

Şimdi hal böyle olunca, gerçekten akışına bırakıp, süte sırtımızı dayayıp; Dafi’yi masasına koyduğum pancakeler, bisküviler ve bilimum tortillalar ile başbaşa bıraktım. Maşallah cak cuk yeme gayreti gösterdi, uğraştı, emdi, yaladı, sinirlendi, çoğunu Yulaf’a fırlattı(köpeğimiz). Bunlar güzel anılar oldu. Fotoğraflar çok keyifli. Biz de o sırada ailecek kahvaltımızı hüplettik falan.

Ama gerçekten 7. aydan sonra baş gösteren demir depolarındaki boşalma konusunda hiçbir kaynak ve kitapta doğru düzgün bir açıklama yok. Buna bu işin başı olan Gill Rapley’in kitabı da dahil. Yani yuvarlak cevaplar veriyor. Hatta konuyu, “ya zaten nedir ki brokoliden, karnıbahardan alacağı şey canım..” a getiriyor. Biraz daha ileri seviyesi eti özellikle henüz dişleri çıkmamış bebeklerin çiğneyemeyeceği bir gerçek olduğu için, “zaten demir etin kanında onu emmesi daha önemli” diyor. Hatta mümkünse çiğnenecek et, köfte gibi gıdaları 12. ay sonrasına ertele diye de öneriyor. Bırakın vejetaryen olup bunu süper cani bir eylem olarak görmemi, bunun medeniyet düzeyine ulaşmış bir insanın hayatında çok da iyi bir başlangıç olduğunu düşünmüyorum. Et çocuklara kanı emilen bir yiyecek olarak tanıştırılmalı mı sizce de?

Yemekler Nasıl Pişiriliyor? Geleneksel Yöntemden Farkı Ne?

Şimdi işin aslı kitabın ve bu konuya gönül verenlerin vaad ettiği şey; çocuk için ayrı yemek yok herkes aynı şeyi yiyecek ve hayat bayram olacak! Fakat bu bayramda tuz ve şeker yok, ki bu da sizin için sağlıklı hayata başlangıç işte daha ne!..

Ä°lgili resim

Ama durum pek de öyle olmuyor. Zaten bizim evde ben et-tavuk yemeyen bir birey olarak aynı şeyleri yememiz mümkün değil. Diğer yandan sizin yediğiniz yemekleri yiyecek demek, sizin sil baştan yemeklerinizi organize etmeniz demek. Sossuz, tuzsuz, az baharatlı vb. yemeklere geçmeniz gerek. (Vejetaryenseniz bebeğe de tofu yedirebilirsin diyen gördüm. Bebeğin tofu ile ne işi var allahaşkına. Bu konuda sorusu olan varsa yazsın uzun uzun cevaplarım.) Sabahları da en çok yapılan şey omlet ve pancake. Her türlüsünü yapıyorlar. Ispanaklı, avokadolu, soğanlı, muzlu vs. vs. Neden çünkü yemesi ve tutması kolay. İyi de ben her sabah omlet ve pancake yemek durumundayım yani. Şimdi gelecek cevap “Yoook canım, sen de başka bir şey ye, ama birlikte ye ki seni taklit edip o da kendi yemeğini yesin.” veya “Anasın tabii, yapacaksın, ne yapacaktın yani, yapamıyorsan anne değilsin sen, bencilsin, canisin. Ayrıca püre de hazırlıyorsun işte o da uğraş değil mi, yapacaksın HAİN CANİ BENCİL ANNE.”

Daha çok elle tutulabilen yemeklere ağırlık var, daha sonra bebeğin çatala ve kaşığa geçerek devam edeceği yönünde beklentiler. Özellikle dilimli sebzeleri “dip” etmek ve yoğurda vb. yiyeceklere batırarak yemek de popüler.

Tavada yapılan, bizim mücver tarzı fritter lar çok çok popüler. Bu yağda kızartma işi benim pek hoşuma gitmedi. Neden derseniz, sebebi sağlık değil. Bunu Hindistancevizi Yağı ile de pek ala yapabilirsiniz. Ama benim hoşuma gitmeyen bebeğin kendi yiyecek derken sürekli aynı tip yemeklere alışması durumu neredeyse hiç tartışılmıyor. Bebek hababam bilmemne keki, bilmemne mufini, pancake i, omleti içinde. Tamam İsveç Köfte yapan da var ama onlar ilerdeki aylarda.

BLW ve Bireysellik Israrı

Bu durumda gördüğünüz gibi yine “onun ayrı yemekleri” mutlaka oluyor. Kimse birbirini kandırmasın. Sonra diyorlar ki, blender ve mutfak aletleri kirlenmiyor yani sonuçta daha az kir var diyebiliriz. Arkadaşım mutfak aletlerini bulaşık makinası yıkıyor, bebeği atabileceğim ve pürü pak çıkarabileceğim bir makina henüz yok. Abartma.

Evet, “abartma” sanırım BLW için kullanabileceğim en doğru tanım. Çünkü bu fikri de çoğunlukla “doğal annelik”, “bebeğin talebi üzerine emzirme”, “sonsuza kadar emzirme”, “memede uyutma, birlikte uyuma” grupları aşırı destekliyor ve aslında biraz da “bak istese yerdi, demek ki istemiyor, en çok emmek istiyor işte bak gördünüz mü” cüler BLW‘den çok mutlu.

blw baby ile ilgili görsel sonucu

Buna katılamıyorum, çünkü ben uyku konusunda da “bebeğine güven, çünkü tek uyumak istese uyurdu, yok efendim uykusu gelse uyurdu, seninle uyursa daha mutlu uyur, hayata güvenir” mantığını özel koşullar/hastalık/erken doğum vb. dışında asla doğru bulmuyorum. Çünkü bebekler karanlık, ıslak ve bol gürültülü bir karında geçen 8-9 ayın sonunda dünyaya gözlerini açıp “emme yeteneği” değil “emme refleksi” ile doğuyorlar. Ne geceyi, ne gündüzü, ne yatağı, ne hayatı hiçbir şeyi bilmiyorlar. Eğer mağarada koyun koyuna sarılıp yaşamayacaksanız, eğer bir hayatınız, işiniz gücünüz varsa, bu çocuk büyüdüğünde okula gidecekse, eğer aileniz işe gidecekse, bu çocuğun bir odası olacaksa neden bu “her şeyi bebeğime bırakıyorum, o nasıl isterse” kafası yaşanıyor anlamış değilim. Bu kişiler nasıl çalışıyor, nasıl bir hayat yaşıyor çok merak ediyorum. Pek tabii çocuğunu annesine, bakıcıya, kreşe bırakmayı da cani buluyorlardır; çünkü haklılar ilk çağlarda özel sektör diye bir şey yoktu! Ve bebeği de sırtınıza bağlayıp ders anlatmanıza izin vermiyorlar mesela veya bebek önünüzde uyurken tezgahtarlık yapabilir misiniz? Biraz gerçekçi mi olsak artık.

Tabii ki bebeği dinlemek birincil! Onu dinlemeden ne uyku, ne yemek, ne mutluluk, hastalık, sağlık hiçbirini yönlendiremezsiniz. Ama buradaki kilit, sizin yönlendirmeniz gereken bir hayat avucunuza doğuyor. Sizin de ona bir yön vermeniz gerekiyor.

Buradan aklıma gelen ve bana Instagram/Facebook gibi hesaplardan saldıran bir grup annenin argümanını paylaşmak istiyorum. Bebeğim 9. ayında kendi başına kendi yatağında tüm gece uyuyabiliyor diye “Uyuyun, uyuyun, ne uykuymuş be.” diye kızan anneler ile birebir karşılaştım. Bu düşünce yapısının gerçekten hayatta yapacak başka bir şeyin olmamasından kaynaklandığını düşünüyorum. Sanıyorum bu insanlar çocuklarını kreşe, okula da göndermeyecek. Uyku, anne ve bebek ve tabii ki de baba için son derece önemli bir kaynak. Uykusuz ne siz verimli anne olabilirsiniz, ne bebek gerekli beyin gelişimini sağlayabilir ne de baba/partner ve ev halkı sağlıklı bir hayat sürebilir. Burada çocuğu gece 12 saat uyuyabilsin diye bütün servetini verecek insanlar paylaşabilirim. Artık bence, kendi arzularımızı bi’ takım hayali, geçmişe dayalı fikirlere yaslayarak realizasyondan kaçınmalıyız. Bunu yapmak istiyorsanız yapın, kimse size neden demiyor fakat siz de başkalarına neden demeyin ve bunu TEK GERÇEK, TEK DOĞRU VE EN GÜZEL ŞEY olarak sunmaktan vazgeçin.

Anneler bebeklerine mamaları tembelliklerinden almıyor, uyku adaptasyonunu üşengeçliklerinden sağlamıyor; bilmiyorum biliyor musunuz ama bu anneler de çalışıyor, bu anneler de insan ve bir hayatı bebekleri ile sürdürmeye; o küçük insana da bir şeyler öğretmeye çalışıyorlar. 

Bu nedenle BLW; söylediğinin aksine, aslında bebeği bireysel, kendi kendine yetebilen, kendi kendini sakinleştirebilen (mesela memeyi sakinleştirme yöntemi olarak kullanmayan) biri olarak görmeyi amaçlayan ekollerden çok uzakta. Sadece rahat tarzı, bizim Türkiye’deki klasik “ver çocuğun eline yesin” kafasına yakınlığı ile de bazı kesimlerin gönlünü kazanmış.

Fakat derinine inince gördüm ki, aslında belli tip yemeklerle, bebeğin zaten tutma refleksini ve her tuttuğunu (oyuncaklar, plastik ördekler vb.) ağzına götüren oral dönemini yemek yemekle birleştirme çabası bu. Ve bu çabanın arkasında aslında sütün (anne sütü veya formula farketmez) son derece yeterli olduğunu söyleyerek, çocuk ne zaman isterse o zaman sütten kesilsin diyen bir eğilim var. Fakat burada gözden kaçan çocuk ne zaman isterse değil, çocuk ne zaman gelişimsel olarak tamamlayabilirse o zaman başarırsa sütten kesilebiliyor. Yani; çocuk o yemeği kulağına sokmak yerine ağzına götürebilirse işte o zaman tabii ki sütten yavaş yavaş uzaklaşıyor.

Burada “her çocuk farklı, o nedenle kimisi şu kadar süt içer kimisi bu kadar” diyerek işi yumuşatmak da anlamsız çünkü bebeklerin gelişimleri elbette farklı. Kimisi hemen emekliyor, kimisi hiç emeklemeden yürüyor. Kimisi baş parmak ve işaret parmağı ile “çimdik” özelliğini neredeyse uzun süre kullanmıyor. Bu demektir ki bu çocuk istese bile zeytini tutup ağzına götüremeyecek.

Şimdi bu çocuğun motorsal becerileri ile yemek isteğini bir tutmak doğru mu?

O zaman, biz de çocuk ne zaman yürürse o zaman odadan çıkmasına izin verelim, veya bebek ne zaman konuşabilirse o zaman onunla konuşalım, veya ne zaman yüzmeyi keşfederse o zaman suya sokalım. (ki bebekler yüzme refleksi ile doğup akabinde unuturlar, bence bir grup da çıkıp derhal bebekleri suda büyütmeyi önermeli) 

Unutulan şey, bebeklerin hayvani dürtüleri ile büyütülemeyeceği. Çünkü evrim dediğimiz bir şey var. İster inanın ister inanmayın, jenerasyon dediğimiz bir şey var ki bu da her bebeğin bir önceki nesilden ne kadar değişerek doğduğunu gözlemlemeniz için yeterli.

Şimdi böyle bir atmosferde, bebeğin zaten açlık ve hayatta kalma dürtüsü ile mama sandalyesinin tepsisine koyulan yumurtayı hunharca ağzına sokacağına inanmak; ona hiç yardım etmemek; hiçbir yönlendirme yapmamak sadece karşısında yemek yiyerek onu bu hayvani dürtüyü tetikleyerek saldıraya geçmeye hazırlamak gerçek bir zalimlik. Bence.

Bebeğin ağladığını, üzüldüğünü gözlerinde görebilirsiniz. Çünkü siz karşısında yemek yerken belki dürtüsel olarak sefalik açlık geçirecek, yemek isteyecek fakat motor becerileri yetersiz olduğu için yiyemeyecek! 

Bebeğinize parmak yemekler yapmak, bisküvi gibi atıştırmalık saatlerinde kendi alıp yiyebileceği seçenekler sunmak oldukça faydalı. Fakat aslında BLW’nin önerdiği şey; metabolizmayı hiçe sayarak emzirmek için yanıp tutuşan annelere çanak tutan, resmen zamanla felçi geçeceği söylenen felçli bir insanın karşısında yemek yiyerek, yiyemediğinde “demek istemedi gördünüz mü” demekten farklı bir şey değil.

Ayrıca tam da bu teorimin üstüne; kitapta yaşlı, dişsiz veya paralize kişilere beslenemediklerinde “anne sütü” verildiğini, yani bu sütün o kadar faydalı olduğundan bahsediliyor. Ne biçim bir benzetme ? Aslında burada da bebeğin aç olsa bile, canı çekse bile, bedensel becerilerinin yeterli olmadığından dem vurulmuyor mu?

Peki NE Yapmalı? Hiç Mi Faydası Yok?

Ben bu vesile ile çok tatlı insanlarla tanıştım. Kendi çocukları ile BLW yaparak ilerleyen ve mutlu olan. Zihniyetleri de aslında özgür bireyler yetiştirmek üzerineydi.Hatta bir tanesi bana elleri ile hazırladığı son derece özenli bir tarif kitabını bile gönderdi. Tekrar buradan teşekkür ederim. Ama doktora yapan bir hemşirenin ürettiği bir teori üzerine dünya kurmanın ve sağlam temeller bulamamanın yükü de henüz bence BLW nin üstünden kalkmış değil. (Örnek : demir alımı ile ilgili kitapta Gill Rapley demir C Vitamini ile alınırsa emilimi yüksek olacaktır, bu nedenle bebeğinize Vitamin C vermeyi ihtimal etmeyin diyor. Formula mamalarda da demir oranının yüksek olduğundan bahsediyor. Yani yanında bir portakal kesip vereceğiz de çocuk onu emecek. Hatta daha da ileri gidip A,D ve C vitamini takviyelerinden bahsediyor. Yani siz bebeğinizin motor becerileri gelişecek diye beklerken durduk yere takviyelere yöneleceksiniz öyle mi? Yapmayın.) 

a d c vitamins ile ilgili görsel sonucu

Diğer yandan ben Dafi’ye brokoliyi verdiğimde yere atıyor. Şimdi aaa yemek istemiyor demek ki diyebilirim. Arkadaşlar ben de çiğ brokoliyi yemek istemiyorum. Madem birey gibi davranıyoruz o zaman bu baharatlar, aromalar, karışımlar nerede? Çiğ brokoli bir yemek mi? Yemek dediğimiz şey karışımlar ile olmaz mı? Bu çocuk doğada mı yaşayacak neden çiğ brokoli kemirince seviniyorsunuz? Tat öğrensin diyorsanız, üzgünüm de sunum bile değil bu.

Tamam yemekleri püre gibi vermeyin. Ezmeyin. (Hastalara bu arada püre de veriliyor sevgili Gill Rapley?!) Madem kaşığa karşısınız elinizle ezin, o mıncıklarken siz de yardım edin tutmasına, ağzına götürüp tatmasına. AAA yok bu da olmaz çünkü bu da BLW değil.

Ayrıca geleneksel mamada püre dönemi çok kısa. Gittikçe yemekler türlü yemeği kıvamına geliyor. Taneler artıyor, öğürme refleksi güçleniyor. Zaten çocuk sittin sene püre yemiyor.

Biri bana “Çocuğunuza bulamaç yediriyorsunuz” diye mesaj atmıştı. 7 aylık bebeğin yediği – ceviz, yumurta, yoğurt, bebek tahılı ve muz/avokado idi. Şimdi siz bunu buyrun dizin tepsisine bakalım yiyecek mi? Bakalım yiyebilecek mi? Motor yetenekleri olmaması bu yemekleri istemediği anlamına mı geliyor?

Mesela büyük örnek : AVOKADO VE MUZ. Bu tatları Dafi çok seviyor. Bayılıyor fakat o kadar kayganlar ve motor yetenekleri yeterli gücü vermek için o kadar gelişemediği için tutamıyor. Tutamadığı için de düzgünce yiyemiyor. Üzülüyor, ağlıyor. Görüyorum ki yemek istiyor ama yiyemiyor. Sapıyla, kabuğu ile bıraksanız da; üstüne hindistancevizi serpseniz de sonuç aynı oluyor. O zaman ben de yüzüne bakıp “Üzgünüm Dafi, tatlarını sevsen ve ne kadar faydalı olsalar bile henüz onları yiyebilecek kadar GELİŞMEDİN” mi demeliyim?

Sonuç

IMG_6277

Benimki ana yüreği mi, akademisyen yüreği mi bilinmez ama BLW bizim evde anca parmak yiyeceklerle arada eğlenmekten öteye gidemez. Bu anlaşıldı.

Bir önceki yazımı okuyarak aslında püre veya karışım verdiğinizde de; ki bunları allah ne verdiyse karıştır ver değil mutlaka bir besleyicilik dengesi ile vermeyi ihmal etmiyorsunuz (karbonhidrat, protein, sebze);  çocuğun ağzına istemediği halde zorla bir BULAMAÇ sokmuyorsunuz.

Lütfen o yazımı da okuyup yaklaşımı değerlendirin.

Farklı tatlara, sofra kültürüne ve düzene hayatınızda; çocuğunuzun hayatında yer açın. Tüm ana yüreklerine kolaylıklar diliyorum.

Sevgiler,

Müge.

  1. YAŞ SONRASI EKLEME :
    Bu yazıyı yazdıktan sonra aylar geçti. Dafi şu an 14 aylık olmak üzere. Tam 1. yaş gününde benim yedirmemi değil “birlikte yeme” mantığına direttiği için şu an yine genellikle onun sevebileceği tarifler yaparak “yeme işini” ona bırakıyorum. Bazen kaşıkla vuruyor, bazen eliyle yiyor. Buna sanırım gittiği kreşin de etkisi çok oldu. Ama BLW falan yapmıyorum. Sadece BLW tarifleri arada işime çok yarıyor. Herkese kolay gelsin, önemli olan her zaman dediğim gibi TAT lar. Yoksa çocuk kendi mi yemiş biri mi yedirmiş değil de YEMİŞ Mİ sanırım bu daha büyük bir sorun 🙂
    (Asla zorla yemek yedirmeyin, ve bebeklerin aç olunca yemekleri gösterdiklerine, yemeklere hücum ettiklerine güvenin.)

Katı Gıdaya Nasıl Başlarım? Pratik 30 Gün Kuralı

Dafi ile katı gıdaya geçmek benim için harika bir deneyim olmuştu; doktorumuz 4. ayda katı gıdaya geçebileceğini söylediğinde (formula ile beslendiği için) resmen günleri saydım ve koşarak tabak, kaşık, su içme aparatı vb. ne gerekiyorsa aldım.

Hollanda’da Etos denilen eczane, güzellik ürünleri, bebek ürünleri ve bilimum şey satan yere bebekler için hazırlanmış hazır gıdaları uzun uzun inceledim. Kaçıncı ayda hangi ürünleri karıştırdıklarına baktım. Doktorumuzdan gelen listeyi önüme koydum. Ve başladım araştırmaya. Çünkü burada gittiğimiz Çocuk Merkezi ise hepsinden bambaşka bir yol öneriyordu. Bir de merakım sağolsun Fransızların bu işi nasıl yaptığına kafayı taktım, çünkü Fransız çocuklarının her şeyi yediğine dair rivayetler ve gözlemler neredeyse her yerdeydi.

BLW partileri sosyal medyayı kaplamışken, ben kendime #avokadogibianne olarak başka bir yol çizdim. Bu yolu siz de uygulamak isterseniz diye aşağıda temel bir başlangıç paketi paylaşıyorum. Tabii ki çocuk doktorunuz ile konuşmadan hiçbir şeyi uygulamayın. Fakat her kültürde bambaşka bir yol izlendiğini gördükçe; neden denemeyelim sorusunu sormaya başlıyor insan. Ben hem Türkiye’deki doktorumdan öneriler alıyorum hem buradaki çocuk merkezinden. Çokça okuyorum. Yolumdan memnunum.

baby solid food ile ilgili görsel sonucu

Peki nasıl başladım?

İster 6 aylık, ister 4 aylık iken katı gıdaya başlasın bu yöntem tüm bebişlere uygulanabilir.

* Sebzeler ile başla :
İlk iş bebişi sebzeler ile tanıştırmak. Ben çok sevdiğim balkabağını ilk yemek olarak seçmiştim. Dafi de bayılarak yemişti. 3 gün kuralı ayrıca burada önemli. Yani her başladığınız sebzeyi 3 gün boyunca aynı şekilde devam ederek yediriyorsunuz.  Mesela havuç yedirmek istediniz. 3 gün boyunca yalnızca 1 öğünde havuç yedireceksiniz. Yine bebişin temel gıdası süt olarak kalmaya devam edecek.

*Sütü kesmek yok :
6. aydan sonra fenalık geçiren anneler sütü tamamen kesmek isteyebiliyorlar. Eğer emzirmek istemiyorsanız mutlaka formula ile devam edin. 1 yaşına kadar bebeğinizin temel gıdası süt olarak kalmaya devam edecek. Bu konuda tam aksi düşünen pediatristler var; ama ben yaptığım araştırmalara göre sütü kesmeyi doğru bulmadım. Bu dönemi bebeğinizin yeni tatları deneyimlediği bir dönem olarak görürseniz, bebeğim yemedi, bebeğim doymadı diye strese girmez bu işten keyif alırsınız. Çünkü zaten bebeğinizin temel gıdası süt olarak kalmaya devam edecek. Sütün miktarına ise bebeğiniz yavaş yavaş kendi karar verecek. Her yemekten sonra biraz ara vererek 15-20dk. bebeğinize süt teklif edin. İstediği ve ihtiyacı olan kadarını içecektir.

baby solid food ile ilgili görsel sonucu

*Hiçbir gıda için bebeğinizi zorlamayın:
Fransızların “Yemek zorunda değilsin ama tatmak zorundasın” mottosu çok hoşuma gitti. Ben de bunu uyguluyorum. Ağzına yemek tıkıştırmak ve onu yemek yeme zevkinden mahrum etmek istemiyorum. Mutlaka yeniliklere açık ve tat alma duygusu gelişmiş olsun bana yeter. Bu nedenle elinizden geleni yaptıktan sonra yemek yeme aktivitesini bir savaş alanına çevirmeyin. Bırakın tatsın. 3 gün kuralını uygulayın. Her gün tekrar zevk alacaktır. İlk gün sadece 3 kaşık yerken, 15 günün sonunda 6 kaşık yiyebilir. Bundan az ya da fazla olabilir, bebeğiniz buna kendisi karar verecek. Eğer bir gıdayı beğenmezse zorlamayın, bir hafta sonra tekrar denersiniz. Başka bir sebzeye geçin.

Ä°lgili resim

* İlk 15 gün sadece sebzeler : 
Bunun nedeni bebeklerin zaten halihazırda tatlıları çok sevmeleri ve kolay kabul etmeleri. Ne kadar çok sebze o kadar iyi bir tat gelişimi demek. Ben bebeklere katı gıdaya yoğurt ile başlamaktan yana değilim. Yoğurda geçmek için 8. ayı bekledim. Bu nedenle bebişe yoğurt, muhallebi gibi başlangıçlar yapmanızı gelecek için önermiyorum.
Örneğin; havuç, kabak, brokoli, balkabağı, tatlı patates başlangıç için çok iyi seçenekler.

Ä°lgili resim

* 16. Günden sonra Karışık Sebzeler ve Meyve Atıştırmalığı :
Gidişatınıza göre, 15. günden sonra 2 adet sebzeyi karıştırmayı deneyebilirsiniz. Örneğin; kabak ve tatlı patates / havuç ve patates / balkabağı ve kabak / brokoli ve balkabağı gibi.
Böylece iki lezzeti birarada sunmuş olacaksınız. Daha önce tatmış olduğu tatları karışım halinde keşfedebilecek.

Meyve atıştırmalığını da akşamüzeri öğünü olarak sunabilirsiniz. Bu da bebişinizin atıştırmalıklar için akşamüzeri saatine alışmasına önayak olacaktır.

Meyve olarak; elma / armut / muz / şeftali ve avokado iyi seçenekler.

27., 28. günlere doğru 2 meyveyi de birbirine karıştırabilirsiniz.

Böylece 1 ayın sonunda bebişiniz öğle yemeğinde 2 adet sebze karışımı ve akşamüzeri atıştırmalığı olarak 2 adet meyve püresi yiyor olacak.

Nasıl Hazırlarım?
Ä°lgili resim
İlk ay için sebzeler ve meyveler püre olmalı.
Pütürlü gıdaya geçiş için lütfen acele etmeyin. Özellikle ilk baştaki amacımız pütürlü gıda veya eli ile tutup tutamaması değil, kesinlikle bebişinizin tatlar ile tanışabilmesi olmalı.

Bu nedenle sebzeleri buharda haşlamaya özen gösterin. Suda haşlanan sebzeler bütün vitaminlerini suya bırakıyorlar. Bu nedenle buharda pişirme yöntemini kullanmanızı öneriyorum. Küçük bir tüyo : eğer sebzeleri suda haşlarsanız, ilk günler için bebeğinizin biberonuna soğuttunuz sebze aromalı kalan suyu ekleyerek onu sebze tatlarına alıştırabilirsiniz.

Sebzeleri buharda haşladıktan sonra el blenderınız ile biraz zeytinyağı ekleyerek püre haline getirebilirsiniz.

Tarifler ve detaylı bilgiler için takipte kalın 🙂

Instagram hesabımızdan daha çok tarife ve anlık bilgilere ulaşabilirsiniz.
#fransızgibibebek
#avokadogibianne

Tüm bebişlere afiyet olsun 🙂
Sizin de önerileriniz varsa lütfen ekleyin.

 

 

 

Bebek İle Uçakta Rahat Etmenin Sırları : Yapmanız Gereken 10 Şey

Dafiko ile daha 3 aylıkken 5 kere uçak macerası yaşayınca bu yazıyı yazmaya karar vermiştim. Çünkü aslında bizimki bebek ile uçak seyahati değil neredeyse yenidoğanla uçak macerası diyebileceğimiz nitelikte.

İlk uçağa bindiğimizde Dafi şehiriçi bir uçuş yaptı ve henüz 1 aylıktı. Zaten white noise (beyaz gürültü) dediğimiz abuk subuk bir gürültü ile uyumaya alıştığı için uçakta kucağıma bağladığım gibi sakinleşip sızmıştı. Sorunsuz bir gidiş dönüş geçirmiştik.

Fakat yaşı arttıkça yapılması gerekenler değişti ve işin içine taktikler girdi. En son 7. uçuşunu Barcelona-Amsterdam arasında gerçekleştiren Dafi ile bazı şeyleri aştık diye düşünüyorum. (Muhtemelen hayal görüyorumdur.) 

Her ne olursa olsun, bebişiniz ile uçak macerasına atılacaksanız yapmanız gereken birkaç temel şey var. Bunları atlamadığınız sürece işler yoluna girecektir ya da artık bebeğinizin ruh haline bırakıp salın gitsin.

(Bu yazıyı Dafi 6 aylıkken yazıyorum, büyüdükçe güncelleyeceğim.)
Processed with VSCO with hb1 preset

  1. Bebeğinizin Uyku Saatine Göre Uçak Bileti Seçmek
    baby sleep airplane ile ilgili görsel sonucu
    Taktiksel bir öneri ile maddelerime başlıyorum. Çünkü bu en zor olanı. Günümüz şartlarında ucuz bilet kıstırmak meziyetken bir de bebişinizin uyku saatlerine göre bilet aramak tam iç daraltıcı, umut kırıcı bir aktivite. Tabii ki kendinizi çok kısıtlamadan, fakat bebişinizin genellikle hangi saat dilimlerinde sakin olduğunu göz önüne alarak hareket etmenizde fayda var.Mesela Dafi sabah saatlerinde genellikle uykuya meyilli olduğu için, uçakta gevşemesi, uyuklaması daha olası. Aynı şey 19.00 sonrası uçuşlarda da mümkün, çünkü akşam uykusu zamanı. Fakat 15-16-17 saatlerinde bir uçuş yapacaksak, bu saat dilimleri Dafi’nin patlama yaptığı saatler olduğu için muhtemelen uçaktakilere “çocuk yapmamayı” düşündürecek bir performans sergileyecektir.

    Buna göre hareket edip bilet seçiminizi yapmaya çalışırsanız, işler baştan kolaylaşır. Rötar yerseniz diyecek sözüm yok, lütfen ağlamayın, sükunetinizi koruyun.

    ———————————————————————————————————————————

  2. İniş / Kalkış İçin Emzik veya Emzirme Yöntemi
    baby bottle ile ilgili görsel sonucu
    Bize de olduğu gibi, bebek ve çocuklara da iniş kalkışlar kulakları için bir zulüm. Basınç ile mücadele etmeyi bilmeyen el kadar bebişler tabii ki avazı çıktığı kadar ağlayacak. Kalkışta başlayan bu gerginlik uçuş boyunca tam geçti derken iniş ile birlikte tırmanışa geçecektir. O nedenle, iniş ve kalkışlarda bebişinizin emmesini sağlamak çok mühim.Bunu nasıl yapacağınız size kalmış. Emzirmek uçakların tıkış tıkış yapısında bence pek kolay değil. Buradaki taktik eğer bebişinizi biraz acıkmış olarak uçağa bindirirseniz, emmek için zaten can atacaktır. Kalkış esnasında mutlaka emiyor konumda olmalı. Emzik burada en büyük yardımcınız olabilir. Eğer Dafi gibi emziğe yüz vermeyen bir bebeğiniz varsa, bu sefer de biberon ile işi çözebilirsiniz.

    Biberon ile beslerken, özellikle Türk amca ve teyzelerinin ağırlıkta olduğu uçuşlarda “Aa emmiyor mu?” , “Vah vah meme almıyor mu?” gibi abuk subuk özel alana saldırı soruları ile karşılaşabilirsiniz, “Evet emmiyor” diyerek kestirip atın, böylelerine lütfen yüz verip canınızı sıkmayın.

    ———————————————————————————————————————————

  3. Uçağa En Son Binmeye Çalışmak
    airplane waiting line ile ilgili görsel sonucu
     

    Bunu bir çok kişi önerse de, hatta Dafi’den önce ben de hep bunu tercih etsem de aslında epey stresli bir şey. Çünkü herkes bir şekilde yerleşmiş oluyor ve siz elinizde belki anakucağınız belki de kangurunuz ile yerinizi almaya çalışıyorsunuz. En son binmeye çalışmak bebişinizi dışarda oyalamak için mantıklı bir yöntem olsa da, bence daha uçak kalabalığı doluşmadan ortama alışmak için önden binmek daha yararlı olabilir.Tüm gözler sizin üzerinizdeyken debelenmeye son vermek için, zaten genellikle bebekli/çocuklu aileleri ilk önce bindiren sisteme kendinizi bırakın. “Biz en son bineceğiz, hep öyle okuduk” diye direnmeyin.

    ———————————————————————————————————————————

  4. Uçaktaki Havalandırma Sistemi İle Mücadele
    airplane air conditioner ile ilgili görsel sonucu
    İşte bu çok önemli. Bir keresinde havalandırması resmen çalışmayan ve nefes nefese bir hamama dönüşen Sunexpress uçuşu ile Dafi’nin krize girmesini bizzat yaşamış biri olarak söylüyorum; havalandırma ÇOK ÖNEMLİ.

    Baştan söyleyeyim, aman bebeğim üşürcülerdenseniz bu hayat size hep dar olacak. Fakat tabii ki bebeğinizin yaşına göre üfür üfür havalandırmayı da üstüne doğru yöneltmekten kaçınmalı, kıyafetlerini ona göre ayarlamalısınız.Bence bu konuda en yardımcı çözüm bebeğinizin içine bir kısa kollu body, üstüne de bir önden fermuarlı kapşonlu sweatshirt giydirmek. Böylece hem başını korursunuz, hem isterseniz uykusunda bile çıkarabilirsiniz (boynundan geçmediği için). Eğer şartlar daha sertse yanınıza bir de ek olarak battaniye alırsanız size hayli hayli yetecektir.

    Bebeğinizi kat kat giydirip uçağa bindirmeye çalışmayın. Bu asrın hatası olur.
    ———————————————————————————————————————————

  5. Yedek Kıyafetler / Bez 
    baby bag ile ilgili görsel sonucu
    Elbette her yere giderken yanımıza yedeklediğimiz kıyafetler, bezler ve gerekli her ne varsa uçakta da yanı başımızda olmalı. Uçakta alt değiştirme işine hiç girmedim. Uçuşunuzun uzunluğuna bağlı olarak size tavsiyem, uçağa binmeden hemen önce bu işi havaalanlarındaki son derece konforlu bebek alt açma odalarında halletmeniz.Zaten doğru bezi de kullanııyorsanız, başınıza büyük bir kaza gelmeyeceğine eminim.

    ———————————————————————————————————————————

  6. Uçakta Mama Hazırlamak
    Ä°lgili resim
    Bu konuda ayrı bir yazı yazmalıyım bence ama biz mama konusunda Dafi’yi asla ılık veya ısıtılan mamaya alıştırmadık. (Şu an 6 aylık olduğu için ısıtılan ek gıdalaran bahsetmiyorum) Özellikle formula ile beslendiği için her zaman oda sıcaklığında suyu tercih ettik. Hala da tüm mamalarını oda sıcaklığında hazırlamaya gayret ediyorum. Böylece sokaklarda, uçakta, orada burada mama ısıtma telaşına hiç girmedik. Benim size baştan kilit önerim bu olur.Velev ki, siz ılık mamaya alıştırmışsanız, o zaman bunu bindiğiniz gibi hostesler ile konuşmalısınız. Bazı uçaklarda yanınıza ısıtmak durumunda olmadığınız mamalar almanız öneriliyor çünkü uçaktaki ısıtma sistemlerinin uygun ayarda olmayabileceği belirtiliyor. Bazıları verin biz ısıtırız, çok süper bir havayoluyuz diyor. En basit yöntemi de kendinizi ve etrafınızı yakmadan sıcak bir su isteyerek içinde benmari usulü mamanızı bekletmeniz.  Ya da bebek mamaları için özel tasarlanan termosları tercih edebilirsiniz.

    Eğer ılıtmakla derdim yok diyorsanız, bir başka konu da porsiyonlamak. Bunun için hemen evde mamanızın porsiyonunu ayarladığınız mama kapları var. (formula için) Direkt biberona dökebiliyorsunuz. Örneğin 180 ml formula hazırlayacaksınız, baştan biberonunuza bu ölçüde suyunuzu koymuş olarak uçağa binin. Bu formula kutusunu kullanarak direkt içine hazırlamış olduğunuz ölçüde dökebilirsiniz. Ben bunu kullanıyorum ve baya memnunum.

    Önemli Not : Uçağa binerken, bebeğiniz için olduğunu belirttiğiniz sürece gerekli su, mama gibi ürünlerinizi alabiliyorsunuz. Evet, uçağın içine kabul ediliyor.

    ———————————————————————————————————————————

  7. Bebek Arabasını Nereye Koyacaksınız
    airplane baby stroller ile ilgili görsel sonucu
    Geldik gönül çelen bu konuya. Şimdi efendim bu konu bebek arabanızın markasına göre değişir. Fakat genel prosedür ile bebek arabanız ile uçak kapısına kadar gidip orada bebek arabanızı görevlilere teslim edebileceğiniz yönünde. Check in yaparken bebek arabanızın kaç parçaya ayrıldığını belirtiyorsunuz. Onlar da üstüne bir etiket yapıştırıyor, siz de tam uçağa bineceğiniz noktada görevliye arabanızı verip bebişinizi kucaklayıp uçağa giriyorsunuz.Buraya kadar her şey çok güzel. FAKAT, dikkat edilmesi gereken konu şu ki; acaba inişte bebek arabanızı hemen uçaktan inerken size verecekler mi? Böyle bir hizmet var mı? Ben bunu ilk yaşadığımda, kucağımda Dafi ile havaalanı koridorlarını arşınlamış, pasaport kontrollerinden geçmiş, saatlerce gelmeyen bebek arabasını beklemiştim. Hayatımın en zor uçuşuydu. Evet, tek başımaydım. Sonradan öğrendim ki, örneğin Amsterdam Schipol Havaalanı‘nda böyle bir hizmet yok. Bebek arabanız, Odd Luggage (Acayip Bagajlar diye çevirdim.) denilen ayrı bir bölümden size gelecek. Burası genellikle bavullarınızın geldiği bantların yanında/yakınlarında oluyor. Bebek arabam nerede, kim çaldı, bavullarım ile gelmedi diye feryat figan etmeyin, tekrar ediyorum; Odd Luggage bölümüne doğru gidip sabır ve sükunet ile bekleyin.

    Eğer katlanıp yanınıza alabileceğiniz ergonomiklikte bir bebek arabanız varsa, zaten koyarsınız üst rafa, bakarsınız rahatınıza. (Çok lirik bir insanım.)
    ———————————————————————————————————————————

  8. Kanguru İle Körükte Salınmak
    preparing baby formula on airplane ile ilgili görsel sonucu
    Bunu nedense Doona ile uçağa binmek konusunda ısrarcı olduğum için geç keşfetsem de, kanguru ile havaalanı maceranızı atlatmak bence EN EN EN mantıklısıymış. Bir kere iki elinizde boş oluyor. Bavul, çanta veya bilimum araç gereci taşıyabiliyor, pasaportlarınızı kontrol edebiliyorsunuz. Sonra, bebişler zaten kanguruda kendilerini çok güvende ve sakin hissettikleri için sakinleştirmek gibi ayrı bir efor sarfetmenize gerek kalmıyor. Uçağın içine kadar kanguru ile gidip rahatça bebek kemerine geçebiliyorsunuz. Daha ne olsun?Kanguru tercih etmeniz durumunda bebek arabanızı bavullarınızı teslim ettiğiniz noktada (check in alanında) teslim ederek yükünüzden kurtulabilirsiniz.

    ———————————————————————————————————————————

  9. Ön Koltuğun Tekmelenmesi Sorunsalıairplane front seat baby ile ilgili görsel sonucu

    Bu konuda yıllarca, “Allahım neden ben?” sorusunu sormama neden olmuş bebeklerden toplu olarak özür diliyorum. Çünkü bebekler ve sanırım ilerleyen dönemlerde de çocuklar (saykoluk seviyesinde olmadıkları sürece) bu tekme işine gönül veriyorlar.

    En son uçuşumuzda Dafi de bu konuda biraz pratik yapma fırsatı yakaladığını düşünerek ön koltuğa girişti. Arda ve ben ayaklarını tutmak için baya çabaladık ama yapacak bir şey yok nihayetinde o bir bebek ve koltuklar da belli ölçülerde. Hangi açıda tutarsam tutayım bir şekilde o allah ne verdiyse gücüyle ön koltuğu itme dürtüsü geldi. Lakin kimse arkasını dönüp sinsi sinsi bize bakmadı.

    Böyle durumlarda elinizden geldiğince engellemeye çalışın, fakat bebişinize/çocuğunuza kızıp bağırıp tansiyonu arttırmayın. İnanın sizin söylenmeleriniz diğer yolculara bebek sesinden daha çok rahatsızlık veriyor. Ayrıca bebişiniz de sizin gerginliğiniz nedeni ile daha çok geriliyor. O zaten bunu bir kaba motor gelişimi olarak görüyor ve ne yaptığını bilmeden yapıyor. İlgisini dağıtıp, başka yöne çevirebilirsiniz. Ön koltuğa çok sert giriştiyse baştan oturan kişiden özür dileyin, kibarlığınızı yapın, gerisini de umursamayın.
    ———————————————————————————————————————————

  10. Bebişiniz Ağlarsa Kimseyi Takmamanın RahatlığıProcessed with VSCO with hb1 preset

    Eveeet, favorimi sona sakladım. Bunu Dafi doğmadan önce çok düşünmüştüm, üzerine de okuyarak “Yazık değil mi bu kadınlara, ne yapsın o gariban anne.” diyerek empatiden empatiye koştuğum bu konuda YAŞAYINCA ANLADIM modu benim de kapımı çaldı.Bir kere insan geriliyor evet. Çok sağlam geriliyor hem de. Fakat benim gerginliğim insanlardan çok Dafi’nin ağlamasını bir türlü geçirememek olmuştu. (Sebebi o lanet uçağın Karayip sıcağına bürünerek uçmasıydı, kınıyorum seni Sunexpress)  Çünkü ne yapsanız geçmeyen bir bağırma ve ağlama modu hakim oluyor ve siz kendinizi küçücük bir uçakta küçücük bir koltuğa sıkışmış hissediyorsunuz.

    Genellikle yabancı milletler ile yaptığınız uçuşlarda kimse özellikle sizi rahatsız hissettirmemek için dönüp bakmıyor bile. Fakat bizim milletin uçuşlarında bütün gözler bir anda baykuş misali size dönüyor ve sürece sözlü/sözsüz katılım başlıyor.

    “Cık cık cık, susturamadı” bakışları, “Ne yapacağını da bilmiyor” hisleri “Madem zaptedemiyorsun ne diye el kadar bebekle uçağa bindin kadın” kınamaları,  “Dur ben sana ne yapacağını göstereyim” karışmaları arasında cinnete doğru yol alan bir uçakta bulabilirsiniz kendinizi.

    Lütfen herkese teşekkür edip, önünüze ve bebeğinize bakın. Çok sıkıştığınız durumlarda host/hosteslerden yardım isteyerek arkada veya en önde bir koltuk talep edip o sıkışıklıktan kurtulun. Bebeğinizin kıyafetini kontrol edin, hava almasını sağlayın, biberon/emzik/emzirme gibi sakinleştirme yöntemlerini deneyin.

    Unutmayın, kimse sizden iyi bebişinizi tanıyamaz. Ve uçuş dediğiniz geçici bir süreç; bittiğinde kendinizi acayip başarılı hissedeceksiniz 🙂

    Herkese bebişleri ile iyi uçuşlar!

Amsterdam’ın Lokal Yaşamı : Muhitinizde Farkedeceğiniz 10 Şey

Biraz size içerden bilgi sızdırayım dedim ve son 3 ayda gözüme, kafama çarpan bazı şehir detaylarını yazmaya karar verdim. Burada yaşasanız da yaşamasanızda; eğer uçak biletinizi alıp, sırt çantanızı takıp, Amsterdam yoluna çıktıysanız işte size el altından 10 mahalle sakini bilgisi;

  1. Amsterdam’da Her Yerde “Snıff Snıff” Kokular Vardır ve Herkesin Kafası Güzeldir İnanışı
    Eğer böyle güzide bir hayalle yola çıkıyor ve her yerde ’60lar çiçek çocukları gibi kafası güzel dans eden insanlar göreceğinizi hayal ediyorsanız üzgünüm, şimdiden biletinizi iptal edin. “Amsterdam günahların şehridir, hehey!” diyerek heyecanlananlar için de bir haberim var, New York bence daha heyecanlı, rotayı oraya çevirin veya bütçeyı daraltıp Belgrad’da bekarlığa veda tadında bir tatil kovalayın.
    amsterdam freedom ile ilgili görsel sonucu
    Amsterdam bütün bunların aksine, şehir merkezi dışında (O da bizim İzmir Konak gibi bir bölge) aileler için yaratılmış bir yer. Çocuklar, hayvanlar ve aileler çok değerli. Parklar, yollar, evler, aktivite ve eğlence merkezleri hep buna yönelik oluşturulmuş. Elbette her metropol şehirde olduğu gibi underground işler de var. Ama oralara girip çıkmak tamamen sizin elinizde.“Çocuğumla Amsterdam’a gidemem”, “Bebekle oralarda ne tatili?”, “Amsterdam genç işi bizden geçti.” gibi düşünceleriniz varsa derhal terkedin, burada kimsenin kafası sandığınız kadar güzel değil, hatta bence bizim ülkede herkes içmeden daha sarhoş 🙂
    ———————————————————————————————————————————
  2. Tramvay ve Otobüslere Bebek/Çocuk Arabası ile Binme Teşebbüsü
    trams amsterdam stroller ile ilgili görsel sonucu
    Eveet, burası bir bebekli anne blogu olduğu içün size bebek veya çocuğunuz ile Amsterdam’a geldiğinizde tramvay/otobüs gibi son derece rahat ulaşım yollarını tercih ederken neler yapmalısınız anlatacağım. Öncelikle, Amsterdam’da taksiye binerim gibi bir düşünceniz olmasın, şehir araba ve taksi/uber gibi seçenekler için çok müsait değil. Her yer tramvay/otobüs ve bildiğiniz gibi bisiklet cenneti. Bu nedenle çok kolay olan tramvay ve otobüse doğru yönelin.Diyelim elinizde bebek arabası var, o zaman tramvay ve otobüse “orta kapı”dan bineceksiniz. Otobüslerde yok, ama tramvaylarda orta kapıda zaten eski usül köşesinde oturan bir biletçi oluyor. Eğer biletiniz yoksa ondan alabilirsiniz, otobüslerde de şoförden temin edebilirsiniz.
    Ä°lgili resim
    Bunu atlattıktan sonra, hemen sağdaki boşluklar sizin. Evet, yanlış duymadınız oradaki boşluklar bebek arabalarına ayrılmış yerler. Oturmak da sizin hakkınız ama eğer yaşlı birileri varsa onlara öncelik vermelisiniz. (Verirsiniz artık o kadar da değil.)

    Gel gelelim, özellikle 1 numaralı, genellikle merkezde arzı endam eden tramvayda bu boşluklar vıcır vıcır turistler ve onların kıymetli bavulları ile dolu oluyor. Efendim böyle bir durum olduğunda, benim gibi ilk başlarda kibar kalıp biletçiden medet ummayın. Yine kibarca fakat kararlı bir şekilde çekilebilir misiniz, burası bebek arabası yeri diyerek bu dikilme meraklılarını uyarın ve yerinizi alın.Fakat yerinizi almak yetmez, bir de gardınızı almanız gerek. Çünkü bu turist kafilesi, çekilmelerinin neden gerektiğini (bavulları olsa da olmasa da) bazen bir türlü anlamak istemiyor. Size dik dik bakabilir, gıdım gıdım hareket edebilir, bebek arabasını üstlerine sürmenize ramak kalabilir. Bu gibi durumlarda bu tipler bir de işi ileri seviyeye taşıyarak, bebek arabanıza dayanma, tutunma gibi fiziksel aksiyonlar alabilir. Çekinmeyin, lütfen uyarın. Elinizi çeker misiniz, uzaklaşır mısınız gibi uyarılardan kaçınmayın. Çünkü o tramvay ani bir fren yaptığında kıyamadığınız turist bebek arabanızın üstüne doğru düşebilir. Bunu düşünün ve pençelerinizi çıkarın.
    ÖNEMLİ NOT: Genellikle tramvaylara 2 den fazla bebek arabası almıyorlar. Bazen boyutu küçükse 3 olabiliyor. Biletçi ile inatlaşarak baştan kaybedeceğiniz bir savaşa girmeyin, bir sonraki tramvayı bekleyin.

    ———————————————————————————————————————————

  3. Fareler ve Kediler
    amsterdam cats ile ilgili görsel sonucu
    Meşhur kanalları olan Amsterdam’ın, fareleri de bir o kadar meşhur. Üzgünüm arkadaşlar, aynı dert çok sevip saydığımız Paris’te de var. (Ratatouille filmi ile sempati duymaya başlasak bile.)  Evler 1900’lerden ve kanal yanında olunca, bazen sempatik bazen pek de sempatik olmayan fareler size merhaba diyebiliyor. Özellikle buna hazır olarak gelmeli, kalacağınız evi/oteli/airbnb seçeneklerini iyi değerlendirmelisiniz. Biz henüz bir fare ile karşılaşmadık ama karşılaşanların fotoğrafları ve hikayeleri ile bu konuya epeyce doyduk.

    amsterdam mouse ile ilgili görsel sonucu
    Daha gerçekçi bir fotoğraf paylaşmak istemedim. Ayrıca belki de böyle yaşıyorlardır.

    İşte tam da bu nedenle, etrafta dolaşan azman kediler görebilirsiniz. Bu kediler bizim ülkedekinin aksine sokak kedileri değil. Hepsi sahipli. Çoğu evde de camlarda oturan kediler göreceksiniz, evet Amsterdam kedileri çok seviyor. Bunun bir sebebi de tabii ki fareler ile mücadele. Bir hayvansever olarak bu konuya çok fazla girmek istemiyorum ama kediler gerçekten kocaman ve acımasız bir avcı ruhuyla dolaşabiliyorlar. Özellikle bizim bahçeye sıkça uğrayan bir kedi var ki, tam bir sayko. Fakat bizi anladığımız kadarıyla farelerden koruyor, teşekkürler asi kedi.

    ——————————————————————————————————————————–

  4. Minare Merdivenli Evler

    Buraya ilk geldiğinizde tatil için de olsa, yaşamak için de olsa; kendinize merdivenler ile olan ilişkinizi sormalısınız. Burada henüz mağazalar ve havaalanı/metro dışında hiç asansöre binmedim diyebilirim. Asansörlü evler evet var fakat daha çok Ijburg gibi yeni yapılan bölgelerde. Şehir içinde böyle bir seçenek bulmanız mümkün değil.

    amsterdam house stairs ile ilgili görsel sonucu
    Vertigoya hazır mısınız?

    Asansörü de geçtim, merdivenlerin dikliğini ve darlığını gördüğünüzde soluğunuz kesilebilir. Biz ilk geldiğimizde kaldığımız otelin merdivenlerini görünce bütün umudum kırılmıştı. 10 gün boyunca o merdivenleri inip çıkarken hayatı sorguladım. Öyle dar ve dik ki, çıkarken bir sonraki basamağı öpüyorsunuz. Şaka yapmıyorum.

    Bu nedenle, bavullarınızı, bebek arabanızı, eşyalarınızı, kendinizi, kilonuzu ve her şeyi hesaba katarak mutlaka merdivenleri gözönüne alın. Ne var ya çıkarız demeyin, kendinizi kandırmayın.

    Ä°lgili resim
    Sonunda bir eve varılıyor, evet.

    Eğer bebekle/çocukla geliyorsanız kesinlikle arka bahçeli düz ayak bir seçenek arayın. Teraslı evler fotoğraflarda hep daha cezbedici ve makul fiyatlıdır, sakın kanmayın. Hep o minare merdivenleri yüzünden.
    ———————————————————————————————————————————

  5. Parklarda Neler Yapılır, Kapı Önüne Neden Bank Koyulur

    En son İzmir’de “Herkes parklara” diye bir kampanya başlatıldığını duydum. Kampanya dediğim de insanlar parka gitsin, parkta otursun, kitap okusun, sohbet etsin vs. diye yapılan bir aksiyon. Yani o kadar ki, bizim kültürde parka gidip oturmak gerçekten yok. Güzelim parklar bomboş. Gidip parka oturup kitap okusanız dik dik bakarlar, kim bu deli derler veya yanınıza ilişirler. (Lütfen reddetmeyin bu böyle, kaçınız parkta kitap okuyor?)
    vondel park ile ilgili görsel sonucu
    Amsterdam’da ise parka gitmek hayatın bir parçası. İnsanlar evleri gerçekten küçük olduğu için neredeyse günlerini parklarda geçiriyor. Burada özellikle güneşi bulmak yakalamak büyük bir olay olduğundan, güneş çıktığı an parklar sahil havasına bürünüyor. Yani şöyle düşünün, güneş varsa en kötü çorabını çıkarır parkta uzanır ve biraz D vitamini depolarsınız mantığı hakim.

    vondel park ile ilgili görsel sonucu
    Vondelpark’ın sahile dönüştüğü dakikalar

    İlk geldiğimizde kapı önündeki bankları haliyle anlamadık ve herhalde belediyenin bir şehir güzelleştirme çalışması dedik 🙂 Fakat sonrasında, “kişisel alan, oturmayın, yapmayın, etmeyin” gibi yazıları görünce insanların kendi kapı önlerine banklar, saksılar, güzel çiçekler yerleştirdiklerini, buna emek harcadıklarını anladık. Arkada kişisel bahçeleri de olsa, burada insanlar hava güzel olduğunda kitaplarını, şaraplarını veya her ne yiyip içiyorlarsa alıp kapı önündeki banklarına çıkmayı çok seviyorlar. Kapı önü komşuculuğu gerçekten yaygın. Avrupalı bireyseldir, içine kapanıktır, biz Akdenizliler çok sıcak kanlıyız gibi laflar etsek de; buradaki komşuculuk ilişkisi ve kapı önü sohbetlerini görünce önyargıları çöpe attık.
    ÖNEMLİ NOT : Her bulduğunuz banka oturmayın. Özellikle evlerin, pencerelerin önündekilere. Bunlar kişisel mülk.

    ———————————————————————————————————————————

  6. Türk Marketleri ve Kuaför Popülasyonu

    Her yere olduğu gibi, Amsterdam’a da Türkler saygıları ile gelmişler. Bir sürü farklı meslek gruplarında Türk kardeşlerimiz ile karşılaşma oranımız yüksek. Bazen bu çok faydalı olabiliyor, özellikle Dutch (Felemenkçe) ile henüz içli dışlı olmadıysanız. Çünkü ürünlerin üzerinde bazen yalnızca Felemenkçe veya Fransızca açıklama yazıyor. Benim İngilizcem çok iyi diye geçiniyorsanız bile kelimeler kifayetsiz kalabiliyor.
    turkish hair salon amsterdam ile ilgili görsel sonucu
    Türk kardeşlerimiz burada marketçilik müessesine gönül vermiş ve ne var ne yok tabii ki getirmiş. Böreklik yufkadan tutun, adana acı biber salçasına kadar ne ararsanız bulmak mümkün. Yok ben İtalyan makarnalarından bir hayır görmedim, hani benim Nuhun Ankaram derseniz; nedense onu da getirmişler. Böyle bir emek var yani. Özellikle Oost tarafına giderseniz, bir cadde boyunca Türk marketlerini bulabilirsiniz. Bos En Lomer de bunun için ayrıca uygun bir bölge.Ä°lgili resim
    Diğer bir meslek grubu da kuaförler olmuş Türkler için. Şimdi allah var Türk kuaförler başarılı. El emeği de dünyanın aksine bizde kolay erişilebilir. Burada da kıymetleri anlaşılmış ve adım başı kuaför açmayı başarmışlar. Yani yolunuz buralara düşerse, iyi araştırıp bir Türk kuaför ayarlamak zor olmaz.Dutch kuaförlerin nesi var derseniz, bizim alıştığımız “Beni yarım saate çıkarabilir misin; kesim, boya, fön.” mantığı burada yok. Gelen müşteri misafir gibi ağırlanıyor ve bir kesim/fön için bile en az 2 saatinizi ayırmanız bekleniyor. Sizinle ne kadar ilgilenip, ne kadar ağırdan alırlarsa o kadar değerli hissettiğinizi düşünüyorlarmış. Bize hayli ters. Ne diyelim, kolay gelsin.
    ———————————————————————————————————————————

  7. Hava Durumu

    Amsterdam’da minimalist yaşam yazımda bahsetmiştim, burada hava o kadar değişken o kadar değişken ki, asla mevsim yaz o zaman şort terlik takılırım diyemiyorsunuz. Yağmurluk, bot, şort, kot, çorap, terlik, tişört, bikini kombinasyonları için sizi Amsterdam’a bekleriz.
    Ä°lgili resim
    Asla kestiremediğiniz bir hava, günün her saati yağabilen bir yağmur var. Ama bu kesinlikle sosyal hayatınızı baltalayacak bir özellik değil. Sadece sistemi çözmeniz gerek. Bir de Türkiye’den alıştığınız hava beklentilerini geride bırakmanız.
    Örneğin, hava 25 derece yazıyorsa bu hava muhtemelen 30 derece hissettiriyordur. Ya da 13 derece yazıyorsa ve rüzgar yoksa, kesin donacağız diye giyinirseniz kurdeşen dökmeniz olası. dutch weather ile ilgili görsel sonucu
    Kısaca Amsterdam’da dikkat etmeniz gereken önemli nokta “rüzgar” Eğer rüzgar yoksa ve hava güneşliyse, dereceye bakmaksızın ısı çok artıyor.
    Tavsiyem daima içinize ince, üstünüze kalın giyerek her türlü değişkenliğe göğüs germeniz.———————————————————————————————————————————

  8. Postacılık
    amsterdam door mail ile ilgili görsel sonucu
    Burada yaşayacaksanız hayatınıza retro bir hava katacak olan şey kesinlikle posta sistemi. Yıl olmuş 2018 ama her şey için posta almaya devam edeceksiniz. Mesela internette bir yere kayıt oldunuz, size şifre gönderecekler bunu e-posta ile değil, bildiğiniz posta ile yapacaklar. Her hafta başında muhitinizdeki alışveriş merkezlerinin tek tek broşürleri gelecek. Tüm kapılarda o güzel posta boşlukları var, oradan şangır şungur evinize atacaklar. Böylece posta kutusu kurcalamakla da uğraşmayacaksınız.İlk başlarda “kesin eve giriyorlar, kapıyı tutun” korkusu yaşatsa da sonralar da tatlı bir heyecana dönüşen postacılık ruhunu seveceksiniz. Ve bu konuda oldukça sistematikler demek isterdim ama komşularınızın postalarını almak, kargolarını almak gibi aksiyonların içine de sürüklenebilirsiniz. Böylece muhitinizdeki diğer insanlarla tanışmış oluyorsunuz. Alın size sosyalleşme bahanesi 🙂
    ———————————————————————————————————————————
  9. Banka Kartı Olmadan Asla

    Aslında önemliler sona kaldı ama Amsterdam’da son yılların politikası neredeyse her yerde PIN kart kullanılması. Efendim bu PIN kart dedikleri kendi bankalarından alınan bildiğimiz debit kart. Zaten burada öyle kredi kartı alışkanlığı neredeyse hiç yok. Bazı bloglar nakit getirmeyin almıyorlar demiş, evet bazı yerlerde nakit kabul edilmiyor fakat kredi kartınız da kabul edilmeyecek. (Mastercard, Visa gibi)amsterdam albert heijn ile ilgili görsel sonucuÖzellikle Albert Heijn‘ın bazı şubeleri insanı delirtiyor. İlk geldiğimizde kaç defa paramla rezil olup, kasalardan döndüm.

    Eğer buralara gelecekseniz nakitiniz ve kredi kartınız ile yola çıkmakta fayda var. Yok eğer taşınacaksanız, bir anca önce banka hesabı açarak debit card dünyasına girmelisiniz ki, itilip kakılmadan alışveriş yapabilin.

    ———————————————————————————————————————————

  10. Çöpçü Bile IELTS’den 7 Alır

    Bunu duymuşsunuzdur, Amsterdam’da herkes İngilizce konuşuyor bu nedenle Dutch bilmenize gerek yok. Evet, doğru. Uzun zamandır İngilizce konuşmuyorum diyen 80 yaşındaki teyzeler bile ağdalı cümleler kurabiliyor. Mesleki farklılık önemli değil, önünüze gelen İngilizce çat pat da olsa anlıyor ve konuşuyor. Bu gerçekten inanılacak gibi değil. Artık ilköğretimde nasıl bir eğitim aldılarsa.dutch ile ilgili görsel sonucu
    Fakat burada yaşamaya niyetliyseniz durum biraz değişken. Kendi içlerinde İngilizce konuşmaktan o kadar da hoşlanmıyorlar. O nedenle bir şekilde expat grubunuzdan sıyrılıp Hollandalılar ile arkadaş olmak, iş yapmak veya derin sohbet etmek istiyorsanız o zaman Dutch öğrenmelisiniz. En basiti marketler, veya başka alışverişler. Buralarda da İngilizce yok. Yani herkesin İngilizce biliyor olması, her şeyin İngilizcesini bulabileceğiniz anlamına da gelmiyor. Bu nedenle ister istemez kendinizi Google Translate’de Felemenkçe’ye basarken buluyorsunuz.

Amsterdam’da Minimalist Yaşam

Başka bir ülkeye taşınma kararını alalı 2 sene, Amsterdam’a taşınalı neredeyse 3 ay oluyor 🙂 Biraz da gelen istekler üzerine bu yazıyı paylaşıyorum. Çünkü burada hayatımız geride bıraktıklarımızdan elbette farklı oldu. Fakat en büyük fark şüphesiz kendimizce dahil olduğumuz minimalist yaşam.

Eğer aklınızda buralara taşınmak veya sadece fikir edinmek varsa; yazıya devam edebilirsiniz 🙂

Amsterdam’a gelmeden önce yaptığım ev araştırmalarından anlamıştım ki, evler küçük. Fakat öyle böyle değil, kapısı küçük, girişi küçük, merdiveni küçük. Hele tuvaletleri tarif bile edemem. Uçak tuvaletleri sanırım daha büyük. Eh peki tamam diyerek bağrımıza bastığımız bu gerçeğin, yalnızca evlerin küçük olması ile sınırlı olmadığını ise taşındığımızda farkettik.

Ikea’nın 25m2’de yaşıyorum temalı köşelerini, her yere girip çıkabilen ergonomik kutularını, tuhaf alet edavatlarını itiraf ediyorum ki Türkiye’de yaşarken çok anlayamamışım. Ikea bizim için kullanışlı şeylerin olduğu bir mobilya mağazasıydı. Ta ki, Amsterdam’a taşınıncaya kadar.

Burada hayat ister şehir içinde ister şehir dışında yaşayın son derece minimal. Eviniz nispeten büyük de olabilir, eşyalarınız son derece zevkli seçilmiş de olabilir (Hollandalılar gerçekten iyi bir iç mimari ve peyzaj zevkine sahip) fakat yine de minimalizmin içinde olacaksınız.

Peki hangi alanlarda? Sizin için üşenmedim, yemedim,içmedim; temel başlıklara indirgemeye çalıştım.

  • KAPSÜL DOLAP FİKRİ

    Türkiye’den sonra bizim için en zoru ve en ilginci bu kısım oldu. Çünkü burada yazlık kışlık anlayışı, mevsim düzeni diye bir şey yok. Evlerde dolap koyacak yer, gömme dolap döşeyecek yer çok kısıtlı. Öyle ayakkabıları dizi dizi yerleştirecek girişleri bulmak ise mümkün değil. Burada az ve öz kıyafetle yaşamayı, kombin yapmayı öğreneceksiniz 🙂 Bir kere yağmurluğunuz ile terliğiniz aynı yerde duracak. Hiçbir montunuzu güneşe kanıp kaldırmak akıllıca olmaz. Bir gün önce bikininiz ile Vondelpark’ta yatarken, ertesi gün atkınızla dolaşıyor olabilirsiniz. Bunlara hazırlıklı olmak şart!

    “Ne gerekiyorsa o kadar” fikrine benim adapte olmam epey zor oldu. Ama gelirken kendimi limitli valiz hakkımızdan dolayı buna hazırlamıştım. Hep aynı şeyleri giyiyor olmanız veya aynı sırt çantanız ile dolaşıyor olmanız ise kimsenin umrunda değil. Evet, Amsterdam’da özellikle gençler oldukça tatlı giyiniyorlar fakat basit kombinler yaparak. O nedenle tüm gardrobunuzu buraya taşımak iyi bir fikir olmayabilir. Benim içinse bir rahatlama oldu. Özellikle anne olduktan sonra, neleri giyebildiğimi, neleri birleştirebildiğimi biliyorum ve evden 10 kat daha hızlı çıkıyorum!

    Alışverişe çıkmam gereken zamanı biliyorum, neye ihtiyacım olduğunu biliyorum. Bunları daha önce gerçekten el yordamıyla yapıyordum. Canım istediği zaman alışverişe çıkıyor bazen aynı şeylerden alıp geliyordum. Şimdi neyim var neyim yok neyim kirlide neyim ütüde hepsinden haberdarım. Belki de ben çok dağınıktım kim bilir 🙂

    Ama eğer ben kıyafetlerimden vazgeçemem, 10 tane montumu, 50 tane ayakkabımı da yanıma alıp oralara taşınacağım derseniz, bu hayalinizde size başarılar dilerim.

  • MUTFAK ALETLERİ / EŞYALARI

    Gelelim mutfaklara! Bir kere mutfaklar güzel, özeniyorlar yapıyorlar. Çünkü iç mimariyi seviyorlar. Basit ve tatlı tercihleri var. Fakat gelin görün ki, mutfaklar da evler gibi haliyle küçük! Zaten Hollandalılar hakkında bilinen gerçeklerden biri mutfak ve yemek yapmakla aralarının olmamaları. Yeni yeni dünya mutfağına biraz ilgi duyuyorlar fakat bu konuda da son derece pratik çözümler bulmuşlar. Mutfakta çok zaman geçirmeye inanmadıkları için, marketlerde her şey dilimlenmiş, önceden yıkanmış (özellikle salatalar harika), veya ne yapacaksanız içerikleri tek tek paketlenmiş olarak satılıyor. Bir anne için bence rüya gibi! Ayrıca çalışan insanlar için de müthiş bir çözüm. Böylece mutfakta zamanı olmayanlar hababam pizza, makarna yemek durumunda kalmıyor. Güzel bir çorba veya keyifli bir yemeği de hızlıca yapabiliyorsunuz.

    İşin tatlı ve Alice Harikalar Diyarı gibi olan tarafı ise, bildiğimiz bütün mutfak aletlerinin minik boylarının da olması. Mesela bir blender, mesela bir mikrodalga. Hepsinin minik mutfaklara uygunu var. Ayrıca mutfaklar ıvır zıvır bir sürü eşya ile de dolup taşmıyor. Ne gerekirse o kadarı, ki dediğim gibi her şey neredeyse hazırlanmış halde satılınca (hayır bu hallerine normalden daha fazla ödemiyorsunuz) zaten çok fazla eşyaya da gerek kalmıyor. (Artık soğanı bile doğranmış alıyorum, hiç uğraşamam 🙂


    Beni ilk şaşırtan da bu dünyaya girmeden önce buzdolaplarının küçüklüğü olmuştu. Çoğu evde ise mini bar var. Evet, şaka yapmıyorum mini bar! Bunun sebebi ise, haftalık alışverişten çok kolunuza taktığınız bez çantanız ile günlük alışverişler yapıyor olmanız. Zaten buzdolabınız küçük, çantanız maksimum taşıyabileceğiniz kadar olunca öyle allah ne verdiyse eve dolduramıyorsunuz. Böylece bozulup atılan şeyler azalıyor, pişmeyen veya ayıklanmayı bekleyen sebzeler kalmıyor. Hane halkının ihtiyacı kadar ve genelde 1-2 günlük alışverişler yapılıyor.

    Amsterdam ve aslında tüm Hollanda dümdüz bir memleket olduğu için de her yere devamlı yürümek çok kolay. “Aa her gün her gün marketten eşya mı taşıyacağım” dediğinizi duyar gibiyim. Ama her şey o kadar yakın ve kolay ki (eğer şehir içindeyseniz) dümdüz yolda at çantana, getir eve!

    Küçük Bilgi : Öğrendiğime göre, burada bizim evlerdeki gibi 24 kişiyi ağırlayacak kadar yemek setleri, tabak çatal takımları falan kimsenin evinde yok. Hatta çoğunlukla kaç kişiyse ev halkı o kadar eşyaları var. Günlük şunu kullanayım, misafire bunu çıkarırım mantığı ise hiç yok. Aksine, en beğendikleri şeyleri kendileri kullanıp misafire sevmediklerini verdikleri bile oluyormuş 🙂 Mesela 6 tane tabakları var, yemeğe 8 kişi gelecek. Gelen kişilere gelirken kendi tabaklarını getirmelerini söylüyorlarmış. Farklı bir kafa, ama rahat bir kafa olduğu kesin 🙂

  • ELEKTRONİK EŞYALARMutfaktan bahsetmişken, diğer elektronik aletleri de atlamayalım. Özellikle televizyonlar! Biz bu eve taşındığımızda, evde abartmıyorum bilgisayar ekranı boyutunda fakat Netflix özelliğine kadar her şeyi bulunan bir televizyon vardı! Şaka mı acaba dedik ve film/dizi merakımız nedeniyle yeni bir televizyon almaya karar verdik. Resmen büyük ekran televizyon bulmak zor, çünkü öyle bir alışkanlık, öyle geniş bir salon yok. Ayrıca, salon, oturulan koltuk ve göz hizası gibi nedenler ile televizyonun büyüklüğünün belirlendiğini biliyor herkes. (Maalesef Türkiye’de ne kadar büyük o kadar zengin gösteriyor ya hani..)

    Eski televizyonumuzun özlemiyle aynısını alacağız diye çıkıp, Arda epey küçüğünü alıp gelmiş. Ve inanın zaten gerekeni de o.Evin diğer alanlarında kullanılan elektronik aletler de, birim fiyatı ile hesapladığınızda hem çok ucuz hem de çok efektif. Temel bir Philips ütüyü 20 Euro ya alabiliyorsunuz. Çok da başarılı. Burası için 20 lira gibi düşünün. Eğer 70 Euro gibi bir fiyat düşünürseniz (kafanızda kur ile çarpıp TL haline getirmeyin, sadece birim gibi düşünün, çıldırmayın) baya baya kazanlı, buharlı ütü alıp evinize gidebilirsiniz. Elektronik konusunda hem aşırıya kaçmamak, hem ihtiyacınız kadarını hem de en uygun fiyata almak şüphesiz ki Dutch ların işi.

  • İKİNCİ EL KÜLTÜRÜ

Gelelim gönlümün efendisine! Bir kere sadece ikinci el mağazaları değil, ikinci el pazarlarının da son derece yaygın olduğu; her mahallede kurulan ikinci el pazarlarının bulunabildiği bir yer Amsterdam. Ve bunu asla eskicilik, durumu iyi olmayan insanların tercih ettiği bir aktivite veya arada sırada güzel ürün çıkar mı arayışı olarak görmüyorlar. Herkes kullanmadığı ürünleri, çoğunlukla evlerde istifleyecek hiç yer olmamasının da etkisi ile elden çıkarıyor. Hatta parayla satılmayan, kendi elden çıkarmak istediğiniz ürünlerinizi getirerek girdiğiniz, değiş tokuş panayırları bile kuruluyor. Herkes ne ihtiyacı varsa yok pahasına alıyor. Özellikle bir başka başlıkta yazacağım bu pazarlarda ne ararsanız var ve bence çok keyifli.

Genel olarak “seneye de giyerim, belki sonra lazım olur, belki zayıflarım” düşünceleri ile saklamaya alışmış hatta istifçi olmuş bir kültürden geldiğim için bu ferahlama hissi beni çok mutlu ediyor.

Dafi’nin de özel kıyafetleri dışında küçülen her şeyini bir torbada topluyorum. En yakın zamanda bir başka kişinin olacaklar. Ve bu ihtiyaç sahiplerine dağıtmak değil, gerçekten herkese açık bir aktivite. Kimseyi kötü hissettirmeden, ve olması gerektiği gibi elden ele!

Şimdilik yeni hayatımızdaki ufalma, küçültme, azaltma fakat rahatlayarak çoğalma durumu iyi gidiyor. Tekrar eskiyi anar, vah vah nelerim nelerim vardı kaldım burada 2 bardakla der miyim onu bilmiyorum. Açıkçası yeni bir anne olarak, şu an pek umrumda değil. Özellikle misafir takımlarımın, setlerimin olmayışı benim için bonus oldu. Teşekkürler minimal kafa, teşekkürler yeni hayat 🙂